تحلیل شیوه های نوین مذاکره و قراردادهای بازرگانی در مناقصات و مزایدات شهرداری

مناقصات و مزایدات شهرداری، یکی از مهم ترین ابزارهای تامین کالا، خدمات و اجرای پروژه های عمرانی و خدماتی در سطح شهر است. در عمل، بخش قابل توجهی از منابع مالی شهرداری ها از طریق همین فرایندهای معاملاتی تعهد و هزینه می شود و کیفیت مذاکره و تنظیم قرارداد در این فرایندها، نقش مستقیمی در بهره وری مالی و کیفیت خدمات شهری دارد (Thai, 2009؛ کریمی و دهقان، 1399). با این حال، بسیاری از شهرداری ها همچنان از الگوهای سنتی، چانه زنی های غیرسیستماتیک و قراردادهای کلی و مبهم استفاده می کنند که زمینه بروز اختلاف، تاخیر، افزایش قیمت و کاهش شفافیت را فراهم می آورد (OECD, 2016؛ رضوی، 1397) این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی، به بررسی شیوه های نوین مذاکره و مدیریت قراردادهای بازرگانی در مناقصات و مزایدات شهرداری می پردازد. در ابتدا، مفهوم مذاکره مبتنی بر منافع (interest-based negotiation) و تفاوت آن با چانه زنی سنتی تشریح می شود (Fisher & Ury, 2011)، سپس الگوهایی مانند مناقصه الکترونیک، گفت وگوی رقابتی (competitive dialogue)، ارزیابی کیفی و فنی–مالی، قراردادهای مبتنی بر عملکرد و مدیریت چرخه عمر قرارداد معرفی و تحلیل می گردد (Dimitri et al., 2006؛ رفیعی، 1400( نتایج تحلیلی نشان می دهد که به کارگیری شیوه های نوین مذاکره، همراه با طراحی دقیق اسناد مناقصه و استفاده از ابزارهای الکترونیکی، می تواند به بهبود شفافیت، کاهش ریسک های حقوقی، ارتقای کیفیت تامین کنندگان، کاهش هزینه های پنهان و افزایش اعتماد عمومی نسبت به فرایندهای معاملاتی شهرداری منجر شود (OECD, 2016؛ Telgen et al., 2007). در پایان، پیشنهادهایی کاربردی برای کارمندان شهرداری در حوزه های مالی، تدارکات، حقوقی و بازرگانی ارائه می شود؛ از جمله طراحی چک لیست مذاکره، استانداردسازی بندهای کلیدی قرارداد، بهره گیری از سامانه های مناقصه الکترونیک و تشکیل تیم های بین رشته ای مذاکره.

کلیدواژه ها:

مذاکره بازرگانی ، مناقصه شهرداری ، مزایده ، قراردادهای مبتنی بر عملکرد ،