پایش و مقایسه ی طرحواره های ناسازگار دانش آموزان دختر متوسطه ی اول درگروه هایی با رفتارهای پرخطر (مصرف دخانیات) وکنترل

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف پایش ومقایسه ی طرحواره های ناسازگار دانش آموزان دختر متوسطه ی اول درگروه هایی بارفتارهای پرخطر(مصرف دخانیات) وکنترل انجام شد. روش: پژوهش حاضر ازنوع علی- مقایسه ای بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر متوسطه اول شهر سنندج در سال تحصیلی1403-1402 بود، حجم نمونه شامل 150 نفر در 3 گروه عادی(بدون مصرف سیگار 50 نفر) و گروه مصرف تفننی 50 نفر و گروه مصرف مداوم 50 نفر بود. برای روش نمونه گیری از روش نمونه گیری دردسترس استفاده شد. ابزار پژوهش نیز پرسشنامه رفتارهای پرخطر(علیرضا رجایی و علی شفیعی) وپرسشنامه فرم کوتاه طرحواره یانگ (YSQ-SF) بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از روش آماری تحلیل واریانس یک راهه (آنوا) و برای معناداری در بین متغیرها به صورت دوگانه از آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. نتایج: نتایج نشان داد که بین اکثر طرحواره های ناسازگار اولیه و مصرف دخانیات در دانش آموزان دختر رابطه مثبت و معنی داری در سطح (01/0:P) وجود دارد و دانش آموزان مصرف کننده دخانیات، چه به صورت تفننی و چه به صورت مداوم، طرحواره های ناسازگار قویتری نسبت به دانش آموزان عادی داشتند. بیشترین تفاوت در طرحواره های رهاشدگی، بی اعتمادی، محرومیت هیجانی، نقص/ شرم و وابستگی مشاهده شد. دانش آموزان عادی کمترین میزان این طرحواره ها را داشتند. همچنین طرحواره هایی مانند آسیب پذیری نسبت به ضرریا بیماری، استحقاق وبزرگمنشی و اطاعت تاثیر معناداری بر گرایش به مصرف دخانیات نداشتند. نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که طرحواره های ناسازگار اولیه می توانند به عنوان عامل کلیدی در گرایش به رفتارهای پرخطر مانند مصرف دخانیات در نوجوانان دختر محسوب شوند. توجه به این عوامل در پیشگیری و درمان آسیب های اجتماعی از اهمیت بالایی برخوردار است و می تواند به تدوین برنامه های موثر پیشگیرانه و درمانی کمک کند. واژگان کلیدی: رفتارهای پرخطر، طرحواره های ناسازگار، مواد دخانی

کلیدواژه ها:

رفتارهای پرخطر ، طرحواره های ناسازگار ، مواد دخانی