مطالعه کهن الگوها از منظر یونگ در نمایش های «خواب در فنجان خالی، زبان تمشک های وحشی، خانه» از نغمه ثمینی

نظریه کهن الگو، یا آرکی تایپ یا سرنمون که نام آن با کارل گوستاو یونگ گره خورده، عبارت است از هر رفتاری که از گذشته ی دور در ناخودآگاه بشر ریشه دوانیده. کهن الگوهای بسیاری هستند که از کهن الگوهای اصلی یونگ مانند خود، پرسونا، آنیما، آنیموس، مادر، خود، زندگی دوباره و غیره ریشه گرفته اند که همه ی این ها نیز از ناخودآگاه جمعی و فردی می آیند. نغمه ثمینی، پژوهشگر، استاد دانشگاه، نمایشنامه نویس و فیلم نامه نویس، که پژوهش اصلی خود را بر روی اساطیر، کهن الگوها و فمنیست گذاشته است در آثار نمایشنامه اش به طور آگاهانه از کهن الگوها استفاده نموده است. در این پژوهش سعی شده تا ابتدا با مطالعه و سپس گردآوری مطالبی در مورد یونگ و با بررسی کامل چیستی کهن الگوها و باز کردن کهن الگوهای اصلی، نقش آن ها را در سه نمایش «خانه»، «خواب در فنجان خالی» و «زبان تمشک های وحشی» به کارگردانی کیومرث مرادی و شیوا مسعودی بررسی نمود. همچنین براساس سوالات یه فرضیه های پژوهش اعم از چگونگی ریشه یابی مبنای شخصیت های نمایشنامه های نغمه ثمینی و تاثیر کارگردانان از آن و چگونگی شناسایی کهن الگوها و رسیدن به تحلیل نقش ها برسند. بنابراین از طرفی شناسایی این کهن الگوها در نمایشنامه مورد اهمیت و بحث است و از طرفی دیگر چگونگی نمود آن در اجراهای اصلی که از این سه نمایشنامه بر روی صحنه رفته است. هر یک از شخصیت های نمایشنامه مانند هر انسانی دارای کهن الگویی هستند که در داستان دراماتیک نمایشنامه تاثیر گذاشته اند. بنابراین شناخت آن ها می تواند به تحلیل شخصیت توسط کارگردان کمک کند و در نتیجه نمایش بهتری بر روی صحنه اجرا شود که درنهایت می توان متوجه شد که همراهی و تعامل بین نویسنده و کارگردان منجر به خلق سه آثاری شده است که برای مخاطب شخصیت هایی قابل درک تر و برای منتقدین و صاحب نظران آثاری یا درک نقد کهن الگویی است.

کلیدواژه ها:

کهن الگوها ، کارل گوستاو یونگ ، نغمه ثمینی ، زبان تمشک های وحشی ، خانه ، خواب در فنجان خالی