جاسوسی از منظر حقوق بین الملل با تاکید بر زمان جنگ مسلحانه

جاسوسی یکی از پدیده های پیچیده و بحث برانگیز در روابط بین الملل، به ویژه در دوران جنگ مسلحانه، به شمار می رود. با وجود گستردگی این پدیده، حقوق بین الملل به صورت محدود و گاه دوپهلو به آن پرداخته است. در چارچوب حقوق بین الملل بشر دوستانه و حقوق جنگ، جاسوسان دارای جایگاه خاص و مبهمی هستند؛ به گونه ای که نه می توانند به عنوان رزمنده قانونی شناخته شوند و نه همانند غیرنظامیان از حمایت کامل برخوردار باشند. کنوانسیون های ژنو به ویژه کنوانسیون سوم و پروتکل های الحاقی، مقرراتی درخصوص رفتار با جاسوسان در زمان اسارت ارائه کرده اند، اما همچنان خلاهای حقوقی بسیاری در خصوص مرز دقیق بین عملیات اطلاعاتی مشروع و اقدامات مجرمانه وجود دارد. این مقاله با بررسی مبانی حقوقی، مصادیق تاریخی و معاصر، اسناد بین المللی و رویه دولت ها، به تحلیل حقوقی جامع موضوع جاسوسی در زمان جنگ پرداخته، آسیب شناسی موجود را ارائه و پیشنهاداتی برای اصلاح نظام حقوقی بین المللی در این زمینه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

جاسوسی ، حقوق بین الملل ، حقوق مخاصمات مسلحانه ، کنوانسیون های ژنو ، عملیات اطلاعات وضعیت حقوقی جاسوس ، حقوق بشر دوستانه