ارزیابی ریسک آتش سوزی شهری با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی (مطالعه موردی: منطقه سیدی شهر مشهد)

آتش سوزی یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر مقوله های ایمنی، بهداشت و محیط زیست است. استفاده از روش های مناسب ارزیابی ریسک آتش سوزی با شناسایی خطرات موجود و به کارگیری اقدامات فنی و مدیریتی لازم برای کنترل یا کاهش احتمال وقوع حوادث و اثرات آنها خسارت های مختلف ناشی از حریق را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد. بر این اساس، در پژوهش حاضر به تهیه نقشه ارزیابی ریسک آتش سوزی شهری با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی در منطقه سیدی (محله سبحان) شهر مشهد پرداخته شد. این پژوهش به روش کاربردی و توصیفی اجرا شده است که در آن اطلاعات و داده های مورد نیاز از منابع مختلف جمع آوری گردید تا تحلیل دقیق تری از وضعیت موجود به دست آید. در این پژوهش، از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) به عنوان ابزار اصلی برای وزن دهی به معیارهای مختلف استفاده شد. در ادامه، برای ترکیب اطلاعات مختلف و تحلیل داده ها، از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شد. یافته های تحقیق نشان داد، شعاع عملکرد استاندارد در ایران برای هر ایستگاه آتش نشانی 9/2 کیلومتر می باشد. ازآنجاکه با توجه به نقشه پوشش عملکردی دو ایستگاه آتش نشانی موجود، بخش هایی از شمال شرقی، غرب و جنوب غربی منطقه در فاصله بیش از سه کیلومتری ایستگاه ها قرار دارند و به عبارتی در خارج از محدوده شعاع عملکردی واقع شده اند. لذا نیاز به احداث دو ایستگاه جدید در این محدوده ها به منظور پوشش کل منطقه می باشد. از طرفی دیگر منطقه 7 با دارا بودن جمعیتی حدود 175277 نفر، با توجه به استاندارد موجود که باید برای هر پنجاه هزار نفر یک ایستگاه آتش نشانی وجود داشته باشد، نیاز به سه الی چهار ایستگاه دارد؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت تعداد ایستگاه های آتش نشانی موجود در منطقه یک شهرداری مشهد کافی نیست. همچنین، طبق نقشه حاصل از تلفیق لایه های فازی و روش تحلیل سلسله مراتبی که بر اساس اصول استاندارد تهیه شدند، استقرار ایستگاه های آتش نشانی طبق استانداردهای شهری انجام گرفته است.

کلیدواژه ها:

نقشه ارزیابی ریسک ، آتش سوزی شهری ، آتش نشانی ، AHP ، GIS ، مشهد.