مسخ و تناسخ بحران به علاوه یک در کالبد بخش کشاورزی ایران: با تاکید بر ناکارآمدی ساختاری آموزش و پژوهش

بخش کشاورزی ایران از دیرباز با مشکلات ساختاری نظیر بهره وری پایین، مدیریت ناکارآمد منابع و تمرکز مالکیت ارضی مواجه بوده است. اگرچه در بسیاری از بخش ها، مدیریت ناکارآمد را می توان از جمله دلایل مهم در توسعه نیافتگی آن بخش و بالتبع ایران دانست، اما این موضوع در بخش کشاورزی نمود بیشتری دارد. تغییرات ساختار نظام سیاسی، از حیث پیچیدگی توهمی و ظاهری پس از مشروطه در قالب ظهور گروه های ذی نفع و ذی نفوذ، در این بخش شدت بیشتری داشته و یا حداقل احساس این ناکارآمدی و اثربخشی پایین در این بخش بیش از سایر بخش ها وجود داشته است. به علاوه این حوادث، انحراف از مسیر تکامل طبیعی و ضعف شدید آموزش و پژوهش کشاورزی را نیز در پی داشته است. این مقاله با بهره گیری از مفهوم «بحران به علاوه یک» پیشنهادی حمیدرضا صفری، به تحلیل ناکار آمدی های ساختاری در آموزش و پژوهش کشاورزی ایران می پردازد. این مفهوم، بحران ها را به عنوان مجموعه ای از مشکلات به هم پیوسته تعریف می کند که با یک عامل کلیدی، مانند نفوذ گروه های ذی نفع، تشدید می شوند. شواهد تاریخی و معاصر، از جمله ناکامی اصلاحات ارضی، سوءاستفاده از مفهوم مکانیزاسیون کشاورزی در قالب پروژه های نیمه تمام مانند سدها، و سوءمدیریت منابع به دلیل اولویت بندی منافع گروه های ذی نفوذ، بررسی شده اند. با استفاده از رویکرد میان رشته ای و اصل حد ا قلی، این پژوهش نشان می دهد که چگونه استبداد سیاسی و فقدان تعهد به توسعه پایدار، آموزش کشاورزی را از مسیر کاربردی شدن منحرف کرده است. نتایج نشان دهنده نیاز به اصلاحات ساختاری، تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت، و ترویج فرهنگ توسعه محوری است.

کلیدواژه ها:

بحران به علاوه یک ، اصل حداقلی ، ناکارآمدی ساختاری ، مشروط گروه های ذی نفع ، اصلاحات ارضی ، مکانیزاسیون کشاورزی