بررسی ویژگی های تئاتر چندرسانه ای در هدایت ادراک تماشاگر بر اساس نظریه زیبایی شناسی دریافت آیزر در آثار رابرت ویلسون

تئاتر چندرسانه ای با تلفیق عناصر بصری و شنیداری مانند نور، صدا، تصویر و حرکت، فضایی زنده و چندحسی خلق می کند که می تواند تجربه و ادراک تماشاگر را به طور معناداری تحت تاثیر قرار دهد. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر نظریه زیبایی شناسی دریافت ولفگانگ آیزر، به بررسی نقش عناصر چندرسانه ای در هدایت یا گشودن معنای اثر در ذهن مخاطب می پردازد. هدف اصلی، تحلیل شیوه هایی است که از طریق آن ها این عناصر، تجربه ادراکی مخاطب را شکل داده و فرایند معناپردازی را فعال مشارکت محور می سازند. بر اساس دیدگاه آیزر، معنا نه در متن بلکه در تعامل میان متن و خواننده شکل می گیرد؛ از این رو، نقش فعال مخاطب در درک تئاتر چندرسانه ای اهمیت می یابد. داده های پژوهش بر پایه تحلیل آثار رابرت ویلسون، کارگردان برجسته و نوآور تئاتر پست مدرن، گردآوری شده اند. نتایج نشان می دهد که تئاتر چندرسانه ای قادر است مخاطب را از جایگاه ناظر منفعل خارج کرده و او را به مشارکت کننده ای فعال در تفسیر اثر بدل کند. ترکیب هدفمند نور، صدا، تصویر و حرکت، به تولید نشانه هایی چندلایه و باز تاویل پذیر می انجامد که امکان برداشت های فردی، متنوع و حتی متضاد را فراهم می آورد. در نهایت، این نوع تئاتر می تواند بستری موثر برای شکل گیری تئاترهای تعاملی آینده فراهم سازد و افق های جدیدی در نسبت میان اجرا و تماشاگر بگشاید.

کلیدواژه ها:

تئاتر چندرسانه ای ، ولفگانگ آیزر ، نظریه زیبایی شناسی دریافت ، ادراک تماشاگر ، رابرت ویلسون.