نقش دهه ی کرامت در ترویج فرهنگ جهاد و شهادت

مناسبت های مذهبی در جوامع اسالمی، همواره نقش بنیادینی در بازتولید ارزش های دینی و فرهنگی داشته اند. در میان این مناسبتها، دهه ی کرامت جایگاهی ویژه دارد؛ دهه ای که با میالد حضرت فاطمه معصومه)س( آغاز می شود و با میالد امام علی بن موسیالرضا)ع( به اوج خود می رسد. این بازه زمانی، فرصتی مغتنم برای بازتعریف مفاهیم کلیدی اسالم نظیر کرامت انسانی، والیتمداری، جهاد در راه خدا و فرهنگ شهادت است .کرامت در اندیشه ی اسالمی، با عزتمندی، دفاع از حق و پایداری در برابر ظلم پیوندی ناگسستنی دارد. از منظر قرآن کریم، کرامت ذاتی بشر زمانی به فعلیت می رسد که در مسیر بندگی خداوند، به ارزش های متعالی همچون ایثار، مجاهدت و فداکاری در راه حق ملتزم گردد .[1^]دههی کرامت، عالوه بر تاکید بر جایگاه اهل بیت)ع( به عنوان الگوهای کمال انسانی، بستری است برای بازخوانی سیره ی امام رضا)ع( و حضرت معصومه)س( در مواجهه با استبداد عباسی، هجرت، جهاد علمی، اجتماعی و آمادگی برای شهادت در راه حفظ دین]^2[. تامل در سیره ی این دو گوهر گران بها نشان میدهد که کرامت واقعی، بدون آمادگی برای ایثار و حتی شهادت، تحقق نخواهد یافت. از این رو، دهه ی کرامت نه تنها جشن میالد ذوات مقدسه است، بلکه دعوتی به بازاندیشی درباره ی مفاهیم بنیادین اسالم در زمینه ی مقاومت و جهاد به شمار میآید .با توجه به شرایط کنونی جهان اسالم، به ویژه افزایش تهدیدات فرهنگی، سیاسی و نظامی علیه ارزش های دینی، نقش مناسبتهایی چون دهه ی کرامت در ارتقاء گفتمان مقاومت اسالمی اهمیت دوچندان یافته است]^3[. بازتولید معارف جهاد و شهادت با محوریت آموزه های رضوی و فاطمی، می تواند در تربیت نسل جدیدی از مسلمانان والیت مدار و جهادگر، نقش محوری ایفا کند .مقاله حاضر با بهره گیری از روش تحلیلی- توصیفی و مراجعه به متون معتبر اسالمی، درصدد است ضمن بررسی ابعاد معنوی دهه ی کرامت، پیوند آن را با فرهنگ جهاد و شهادت تبیین نموده و راهکارهایی برای بهره برداری هر چه بهتر از این دهه ی نورانی در گسترش گفتمان مقاومت اسالمی ارائه دهد . فرهنگ جهاد و شهادت، ریشه دارترین مولفه هویت تمدن ساز اسالمی است که در طول تاریخ به ویژه در مکتب اهلبیت)ع( جایگاهی بیبدیل یافته است. در این میان، دهه ی کرامت که با میالد حضرت معصومه)س( آغاز و به میالد امام رضا)ع( ختم می شود . فرصتی طالیی برای احیای گفتمان کرامت انسانی، عدالتخواهی، جهاد تبیینی و مقاومت فرهنگی به شمار می رود. سیره ی این دو گوهر تابناک، نه تنها جلوه ای از مهر و معرفت است، بلکه آینه ای تمامنما از جهاد بی صدا در برابر استبداد و تحریف است .امروزه، همان گونه که اربعین حسینی به یک جنبش تمدنی، فرامذهبی و بین المللی برای بازتولید فرهنگ عاشورا، مقاومت و شهادت تبدیل شده، دهه ی کرامت نیز ظرفیت تبدیلشدن به یک مناسک اجتماعی جهانیشونده با محوریت مفاهیمی چون کرامت انسان، جهاد فرهنگی، مقابله با سلطه و احیای معنویت در جامعه بشری را داراست.

کلیدواژه ها:

دهه کرامت ، فرهنگ جهاد ، مقاومت اسالمی ، سیره رضوی ، کرامت انسانی ، جهاد تبیینی