اخلاق محیط زیست در اسلام

دین اسلام علاوه بر تمرکز بر خود انسان و تنظیم احکام و دستورات مربوط به زندگی او، به محیط پیرامون انسان نیز اهمیت ویژه ای قائل است. محیطی که امروزه آن را محیط زیست می نامند و شامل عناصری همچون آب، خاک، زمین و دیگر اجزای طبیعی است. در کنار آموزه های فقه اسلامی، اخلاق اسلامی همچون بالی دیگر برای اعتلای انسان مطرح است. در اخلاق اسلامی شاخه ای به نام اخلاق کاربردی وجود دارد که رفتار انسان را با محیط اطراف و تعامل او با دیگر اعضای جامعه بررسی می کند. این مقاله، نخست به تعریف مفهوم محیط زیست و اخلاق کاربردی پرداخته و سپس یکی از زیرشاخه های آن، یعنی اخلاق محیط زیست، را بررسی می کند. اخلاق محیط زیست درباره برخورد انسان با طبیعت شامل جوامع جانوری، گیاهی و حتی اجزای غیرزنده بحث می کند و قوانین اخلاقی مرتبط با آن را مطرح می سازد. منابع اسلامی مانند آیات قرآن و روایات معتبر نیز توجه گسترده ای به این قواعد اخلاقی داشته اند. مقاله با استناد به این متون، بخشی از احکام فقهی و اخلاقی اسلام در ارتباط با طبیعت و محیط زیست را تبیین می کند. در نهایت نتیجه گیری می شود که اسلام توجه به طبیعت و عناصر محیط زیست را وظیفه ای دینی می داند. یک مسلمان باید در کنار تکالیف عبادی و اجتماعی خود، به محیط پیرامون نیز اهمیت دهد و از طریق رعایت دستورهای اخلاقی و فقهی مرتبط، رشد معنوی و فرهنگی خود را نیز ممکن سازد.

کلیدواژه ها:

احکام اسلامی ، محیط زیست ، قوانین اخلاقی ، تکالیف عبادی