اثرات زیرکشندگی سه حشره کش روی پراسنجه های جدول زندگی زنبور پارازیتوئید Lysiphlebus fabarum

  • سال انتشار: 1401
  • محل انتشار: پژوهش های کاربردی در گیاه پزشکی، دوره: 11، شماره: 1
  • کد COI اختصاصی: JR_ARPP-11-1_002
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 333
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

ندا امینی جم

گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران.

موسی صابر

گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران.

چکیده

چکیدهسم ­­شناسی دموگرافیک بهترین روش جهت ارزیابی اثرات کلی آفت­کش­ها روی یک جمعیت دشمن طبیعی آفت است. در این پژوهش، اثرات کشنده و زیرکشنده حشره ­کش ­های ایمیداکلوپرید، پای­متروزین و دایابون®روی جمعیت جنسی زنبور Lysiphlebus fabarum در مراحل لاروی، شفیرگی و بالغ پارازیتوئید، در شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. سمیت حشره­کش­ها روی مراحل نابالغ پارازیتوئید با روش غوطه­ ور­­سازی برگ ­های حاوی شته ­های  Aphis fabaeپارازیته شده، ارزیابی شد. حشره­کش­ها درصد ظهور حشرات کامل زنبور از شته­های پارازیته تیمار شده (حاوی مرحله لاروی پارازیتوئید) با غلظت توصیه شده مزرعه ­ای را کاهش دادند. ایمیداکلوپرید سمیت بیشتری روی مرحله شفیرگی پارازیتوئید نسبت به دایابون و پای­متروزین­ داشت. سمیت ایمیداکلوپرید روی حشرات کامل به ­طور معنی ­داری بیشتر از پای­متروزین بود. دایابون® فاقد اثر باقیمانده روی حشرات کامل بود. برای بررسی اثر زیرکشنده سه حشره ­کش­ روی پراسنجه ­های جدول زندگی L. fabarum، غلظت­ هایی که ۲۵ درصد تلفات ایجاد کردند، برای تیمارهای مراحل لاروی و بالغ و غلظت توصیه شده مزرعه­ ای برای تیمار مرحله شفیرگی استفاده شدند. طول عمر، باروری، طول دوره تخمریزی، نسبت جنسی و برخی پراسنجه ­های جدول زندگی (r، λ، R۰) پارازیتوئیدهای تیمار شده با ایمیداکلوپرید در مراحل لاروی، شفیرگی و بالغ نسبت به سایر حشره­ کش ­ها به ­طور­ منفی و معنی ­داری تحت تاثیر قرار گرفت. مقادیر نرخ ذاتی رشد جمعیت (r) در تیمار ایمیداکلوپرید ۰۱/۰ ± ۲۰۳۵/۰، ۰۱/۰ ± ۲۲۴۰/۰ و ۰۱/۰ ± ۲۲۷۳/۰ (روز-۱) و در شاهد ۰۱/۰ ± ۲۶۳۵/۰، ۰۱/۰ ± ۲۷۵۹/۰ و ۰۱/۰ ± ۲۶۸۷/۰ (روز-۱) به ­ترتیب در مراحل لاروی، شفیرگی و بالغ پارازیتوئید بود. طبق نتایج به ­دست آمده، حشره ­کش ­های پای­متروزین و دایابون® می­توانند درتلفیق با زنبور L. fabarum برای کنترل شته A. fabae مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها

کلمات کلیدی: Aphis fabae, جمعیت نگاری, حشره­ کش­ ها, کنترل زیستی, مدیریت تلفیقی آفات

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.