ملاک شناسی تعدد قوای نفس بر اساس نقد و تحلیل تطبیقی دیدگاه های ابن سینا، فخررازی و صدرالمتالهین

  • سال انتشار: 1395
  • محل انتشار: دوفصلنامه حکمت سینوی (مشکوه النور)، دوره: 20، شماره: 56
  • کد COI اختصاصی: JR_APMN-20-56_002
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 446
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

احد فرامرزی قراملکی

استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران

محمدحسین وفاییان

دانشجوی دکتری رشته فلسفه و کلام اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران

چکیده

ارایه تعریفی روشن برای قوای نفس و برشماری کارکردهای هریک از قوا، نیازمند پاسخیپیشینی به مسیله امکان تعدد قوای نفس و ملاک تکثر یافتن هریک از آنها است. ابن سینا از اولین فیلسوفانی است که به تبیین جایگاه دقیق قوا در نفس پرداخته و ملاک تعدد قوا بر اساس تعدد جنسی نوعی افعال را بر مبنای قاعده الواحد ارایه داده است. فخررازی با نفی کبرو قاعده الواحد، ملاک ابن سینا را به چالش می کشد. او تعدد قوا را به تعدد آلات فروکاسته و براساس آن، نفس را به شکل مستقیم، فاعل و مدرک تمام افعال و ادراکات خود دانسته است. دراین میان، صدرالمتالهین راهی میانه را بر اساس مبانی نفس شناسی خود که مبتنی برهستی شناسی حکمت متعالیه است، ارایه می دهد. او نه کاملا همسان با ابن سینا گام برداشته استتا قوای نفس را فاعل و مدرک مستقیم معرفی کند، و نه سخنی همانند فخررازی در نفیواسطه گری قوا ارایه داده است؛ بلکه با نگاه تشکیکی به نفس، تحویلی نگری ابن سینا و فخررازیرا نقد کرده و با قرار دادن قوای متعدد نفس در سه مرتبه حس، خیال و عقل، به رغم اثباتواسطه گری قوا، نفس را نیز مستقیما مدرک و فاعل مباشر دانسته است.

کلیدواژه ها

نفس، قوای نفس، ملاک تعدد قوا، قاعده الواحد ، ادراک و افعال نفس

مقالات مرتبط جدید

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.