تحلیل ارتباط بین تغییرات کاربری اراضی و سنجه های سیمای سرزمین مطالعه موردی: حوزه آبخیز گدارچای

  • سال انتشار: 1403
  • محل انتشار: مجله آمایش جغرافیایی فضا، دوره: 14، شماره: 1
  • کد COI اختصاصی: JR_GPS-14-1_010
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 171
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

طیبه ایرانی

گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

هیراد عبقری

گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

علی اکبر رسولی

گروه علوم محیطی، دانشگاه مک کواری، سیدنی، استرالیا

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی وضع فعلی و پیش بینی وضعیت آتی کاربری اراضی در حوزه آبخیز گدارچای در استان آذربایجان غربی است، که یکی از زیرحوضه های مهم حوزه آبخیز دریاچه ارومیه است. در این پژوهش تصاویر ماهواره ای سنتینل-۲ برای سال های میلادی ۲۰۱۶ الی ۲۰۲۲ از سایت کپورنیک اتحادیه اروپا دریافت گردید. سپس روش های پیش-پردازش در محیط نرم افزارهای مختلف اعمال و تصاویر مربوطه به محیط نرم افزار eCognition ارسال شد. در ادامه از مدل زنجیره مارکوف (در محیط نرم افزار TreeSet) به منظور پیش بینی تغییرات کاربری اراضی در سال های آتی استفاده گردید و درنهایت برای سنجه های سیمای سرزمین از نرم افزار Fragstats ۸.۲ در دو سطح سیما و کلاس محاسبه شدند. نتایج نهایی مبین این واقعیت است که تا سال ۲۰۲۸ میلادی کاربری اراضی کشاورزی ۸۹/۱۳ کشت دیم ۱۴/۱ محدوده های مسکونی ۳۳/۰ و عرصه های نمکی دریاچه ارومیه حدود ۲۶ درصد افزایش خواهد داشت. هم چنین کلاس کاربری خاک در حد ۲۶/۱۰ و مراتع به میزان ۳۵/۵ درصد کاهش خواهند داشت. مطابق با نتایج سنجه های سیمای سرزمین بیش ترین تراکم حاشیه (ED) در سال ۲۰۱۶، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۸ مربوط به مرتع با مقادیر ۰۶/۳۶، ۵۸/۳۳ و ۷۲/۲۶ و کم ترین مقدار آن مربوط به نمک حاشیه دریاچه ۰۱/۰، ۱۴/۰ و ۴۵/۰ محاسبه گردید. در این پژوهش، سایر سنجه های موردبررسی نشان داد که کاربری مرتع در اغلب شاخص ها بیش ترین مقدار را دارد. در سطح سیما، نتایج بررسی سنجه های سیمای سرزمین نشان داد که شاخص های مرتبط با پیوستگی لکه، روند افزایشی را طی کرده اند. این نتایج نشانگر حفظ ثبات حوزه آبخیز در برابر تغییرات است.

کلیدواژه ها

تخریب بوم سازگان, روند تغییرات, تصاویر ماهواره ای سنتینل ۲, پردازش دانش پایه, مدل زنجیره مارکوف

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.