معیار تشخیص غیرمنصفانه بودن شروط قرارداد

  • سال انتشار: 1402
  • محل انتشار: فصلنامه تحقیقات حقوقی، دوره: 26، شماره: 103
  • کد COI اختصاصی: JR_LAWRS-26-103_005
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 693
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

رضا سیمبر

استاد حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، گیلان، ایران.

تورج نبی دوست دولت آباد

دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت مرکز بین المللی بندر انزلی

چکیده

با توجه به خلا قانونی موجود در حقوق داخلی و سکوت قانونگذار در تبیین جنبه های حقوقی شروط غیرمنصفانه و معیار تشخیص آنها، این پژوهش به بررسی معیار تشخیص غیرمنصفانه بودن شروط قرارداد پرداخته است. معیار تشخیص غیرمنصفانه بودن شروط قرارداد ریشه در ویژگی های شروط قراردادی غیرمنصفانه، شامل آثار، ضمانت اجرا، اثرات شروط قراردادی غیرمنصفانه و نیز در مبانی شروط غیرمنصفانه، مانند انصاف و عدالت و حسن نیت و نقش آنها در قرارداد و شروط قراردادی و نیز اصل آزادی قراردادی و تعارض اصل لزوم با نظریه غیرمنصفانه و نظریات شرط ضمنی، خلاف حسن نیت، نقض اساسی ، قاعده لاضرر، غبن فاحش و... دارد. برای ارزیابی غیرمنصفانه بودن یا نبودن شروط، مولفه هایی دیگر مانند مورد مذاکره قرار نگرفتن شروط، قدرت معاملاتی نابرابر، عدم تعادل در حقوق و تعهدات طرفین قرارداد به زیان طرف ضعیف تر، میزان آزادی مشروط علیه در پذیرش و عدم پذیرش شروط و شفاف نبودن شروط از جمله معیارهای شناسایی شروط غیرمنصفانه می باشد. بر اساس قانون داوری تجاری بین المللی، ماده ی ۴۵۶ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ قانون دریایی ایران (در ماده ی ۱۷۹)، قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲ کلیه ی شروط غیرمنصفانه که به حقوق طرف مقابل ضرر آورد، فاقد اثر حقوقی می باشد. در نهایت علیرغم غنای فقهی در این زمینه، قوانین موجود در زمینه ی «شرط غیرمنصفانه و معیارهای تشخیص آن» ناکارآمد می باشند.

کلیدواژه ها

معیار تشخیص, - غیرمنصفانه بودن - شروط, قرارداد

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.