نقد بلاغی و سبکی رباعیات حافظ

  • سال انتشار: 1394
  • محل انتشار: پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت، دوره: 4، شماره: 2
  • کد COI اختصاصی: JR_JLCR-4-2_002
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 431
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

امید مجد

دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران

حمیده غلامی

دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز

چکیده

این مقاله درصدد است ویژگی های بلاغی و سبک شناسی رباعیات حافظ را بررسی کند. این قالب ادبی، در دیوان حافظ، سهم عمده و بسزایی را به نسبت غزلیات ندارد، اما ازآنجاکه این شاعر پرآوازه، روح و عصاره تعدادی از درونیات و نفسانیات خود را به صورت این قالب دمیده، به جای خود درخور توجه است. با فرض صحت انتساب، سعی شده است رباعیات حافظ از دیدگاه هایی چند همچون بررسی محتوا، تصویرسازی، صنایع ادبی، زیبایی شناسی محک زده شود تا بتوان درباره اش داوری علمی کرد. بدین منظور، این پژوهش در سه سطح فکری، ادبی، زیبایی شناسی نمایانده شده است. بررسی این رباعیات نشان می دهد که حتی شاعر بزرگ و بلندآوازه ای چون حافظ، با وجود آن اشتهار و توانایی و سیطره بی بدیل خود در قالب ادبی غزل که او را شهره جهانیان ساخته است، نتوانسته چنانکه باید در نوع ادبی رباعی توفیقی بیابد؛ از دلایل این امر می توان به تناسب نداشتن معنای مصراع ها و توفیق نیافتن برخی از نمادها و نبودن استدلال های منطقی پشت گزاره ها اشاره کرد.

کلیدواژه ها

دیوان حافظ, رباعی, سبک شناسی, بلاغت, نقد

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.