بررسی روابط همبستگی و تجزیه به مولفه های اصلی اسانس و ترکیب های متشکله اسانس در ۱۲ ژنوتیپ رازیانه (Foeniculum vulgare Mill.)

سال انتشار: 1392
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 229

فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IJMAPR-29-1_016

تاریخ نمایه سازی: 18 مهر 1400

چکیده مقاله:

به منظور بررسی همبستگی بین اسانس و ترکیب های متشکله اسانس و تعیین نقش این صفات در ایجاد تنوع بین ژنوتیپ های مختلف گیاه دارویی رازیانه (Foeniculum vulgare Mill.)، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار بر روی ۱۲ ژنوتیپ رازیانه در ایستگاه تحقیقاتی شهید فزوه اصفهان انجام شد. صفات مورد بررسی در این تحقیق شامل عملکرد دانه، درصد اسانس، عملکرد اسانس و ترکیب های متشکله اسانس بود. براساس نتایج تجزیه واریانس، اختلاف معنی داری میان ژنوتیپ های مورد مطالعه برای همه صفات مشاهده گردید. عملکرد اسانس همبستگی مثبت و معنی داری با صفات عملکرد دانه، درصد اسانس و درصد ترکیب های آلفا-پینن، کامفن، میرسن، فلاندرن، فنکون و کامفور داشت. چهار مولفه اول در تجزیه به مولفه های اصلی، ۹۰% از کل واریانس متغیر ها را توجیه کرد. صفات عملکرد دانه، درصد اسانس، عملکرد اسانس و درصد ترکیب های آلفا-پینن، کامفن، میرسن، فلاندرن، گاماترپینن، فنکون، کامفور و ترانس آنتول عمده ترین نقش را در تبیین مولفه اول داشتند. در مولفه دوم، صفات درصد سابینن، بتا-پینن و پارا-سیمن دارای اهمیت بیشتری بودند. در مولفه سوم صفات درصد لیمونن و ۸،۱-سینئول و در مولفه چهارم صفات درصد متیل کاویکول و سیس آنتول بیشترین اهمیت را در تبیین این مولفه ها دارا بودند. براساس تجزیه خوشه ای، ۱۲ ژنوتیپ مورد بررسی در چهار دسته مختلف قرار گرفتند و اختلاف های چشمگیری به ویژه در عملکرد بذر، درصد اسانس، عملکرد اسانس و درصد ترکیب های اصلی اسانس ازجمله ترانس آنتول، آلفا-پینن و فنکون در بین گروه ها وجود داشت. بنابراین می توان از طریق تلاقی بین ژنوتیپ های برتر خوشه های مختلف و آزمون نتاج آنها از طریق برنامه های به نژادی و انتخاب، نسبت به تولید ارقام با اسانس دارای کیفیت مطلوب اقدام نمود.

کلیدواژه ها:

رازیانه (Foeniculum vulgare Mill.) ، اسانس ، ترکیب های متشکله اسانس ، عملکرد

نویسندگان

لیلی صفائی

مربی پژوهش، زیست شناسی گیاهی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان

داود افیونی

مربی پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان

حسین زینلی

استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان