الگوی تاریخ معرفت و معاد معنا در اندیشه شهاب الدین یحیی سهروردی

سهروردی در حمت اشراق، الگویی از تاریخ معرفت را پی می گیرد که پیش از او در متون صوفیه صورت بندی شده است. این نقشه تاریخی که مبتنی بر حدیثی منسوب به پیامبر اسلام (ص) است، آینده معرفت باطنی اسلام را پس از پیامبر (ص) پیشگویی می کند و برای سرنوشت معرفت الهی در زمین، سه مرحله تعیین می کند: دوران علم حضوری، دوران امانت معنا در کلمه و دوران تبدیل استعاره به رمز، سهروردی به این نقشه تاریخی باز می گردد و با تعریفی که از حکیم الهی و نقش وی در تاویل رموز عارفان عرضه می کند، تکمه ای را برای تاریخ معرفت رقم می زند، مرحله پهارمی که سهروردی بر این الگوی تاریخی می افزاید، مرحله معاد معنا به حقیقت آن است و تعریف آن تنها با رجوع به کلیت نظام حکمی سهروردی ممکن می شود. مقاله حاضر می کوشد تا این الگوی تاریخی را از متون صوفیه استخراج کند. سپس به تبیین نقش سهروردی در تکمیل آن بپردازد.

کلیدواژه ها:

سهروردی ، حکمت اشراق ، تاریخ معرفت ، الگوی تاریخی و حکیم الهی