کنگ دز هوخت و کلنگ دس حت (تحقیقی درباره نام ایوان ضحاک در شاهنامه و سنی ملوک الارض والانبیاء)

سال انتشار: 1392
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 182

متن کامل این مقاله منتشر نشده است و فقط به صورت چکیده یا چکیده مبسوط در پایگاه موجود می باشد.
توضیح: معمولا کلیه مقالاتی که کمتر از ۵ صفحه باشند در پایگاه سیویلیکا اصل مقاله (فول تکست) محسوب نمی شوند و فقط کاربران عضو بدون کسر اعتبار می توانند فایل آنها را دریافت نمایند.

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

SHAHNAMEH01_050

تاریخ نمایه سازی: 29 اردیبهشت 1398

چکیده مقاله:

نام ایوان ضحاک، در شاهنامه فردوسی به صورت کنگ دز هوخت آمده است. برخی از محققان، جزء هوخت در ترکیب را با واژه hūxt در پهلوی تطبیق داده و آن را کنگ دز پاک معنی کرده اند. این تعبیر صایب به نظر نمیرسد؛ چه قراینی در دست است که نشان میدهد لفظ هوخت در این ترکیب ربطی به واژه hūxt در پهلوی ندارد. گذشته از این، واژه hūxt در متون پهلوی به معنی پاک استعمال نشده است. نام ایوان ضحاک، علاوه بر شاهنامه فردوسی، در گزارشی از حمزه اصفهانی به صورت کلنگ دیس و دمن حت ، در مجمل التواریخ و القصص به صورتهای کنگ دژ هوخت ، کلنگ دیس و دس حت و جزء اول آن در تاریخ الامم به صورت زرنج ضبط شده است. بر اساس شواهد و قراینی که در مقاله حاضر گزارش شده اند، میتوان یقین داشت که همه این گونه ها، تعبیر نادرستی از در خدای نامه پهلوی هستند؛ خود گونه اخیر نیز قطعا ماخوذ از اصل Kuuiriṇta dužīta (تحت اللفظ:کری ند صعب العبور کرییا ند دست نایافتنی( نام جایگاهی در اوستا است.

نویسندگان

چنگیز مولایی

دانشیار دانشگاه تبریز