ستایش و نکوهش انسان در قرآن کریم و تفاسیر

  • سال انتشار: 1394
  • محل انتشار: فصلنامه سراج منیر، دوره: 6، شماره: 20
  • کد COI اختصاصی: JR_SERAJ-6-20_002
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 1497
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

علی کربلایی پازوکی

استادیار دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران

سید صدرالدین طاهری

استاد دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران

چکیده

از دیدگاه قرآن کریم، انسان برترین آفریده ی الهی است و به همین دلیل، درباره ی او فراوان در این کتاب سخن گفته شده است و قضاوت هایی درباره ی او و کارهایش صورت گرفته است. با توجه به اهمیت انسان شناسی ارزشی و تاثیر آن در رفتار آدمی، در این مقاله قضاوت های قرآن درباره ی انسان را در دو گروه، ویژگی های ستایش آمیز و ویژگی های نکوهش آمیز، جمع آوری و طبقه بندی و به اختصار با توجه به بعضی از تفاسیر شیعه و سنی، معاصر و متقدم مقایسه و تحلیل کرده ایم. از منظر قرآن، انسان از چه جهاتی قابل ستایش و از چه نظر سزاوار نکوهش است و در سنجش کمی و کیفی، نسبت این ابعاد چگونه، و اصالت با کدام یک از این دو ویژگی مهم انسان است. پرسش اساسی در این مسیله آن است که کمت توصیف های دو گانه ی قرآن از انسان چیست این تحقیق با رویکرد نظری و به شیوه ی کتابخانه ای و با روش توصیفی و هرمنوتیکی در صدد دریافت دیدگاه قرآن نسبت به پرسش های تحقیق است. از این تحقیق فهمیده شد که تمام غرایز و صفاتی که ذات انسان براساس آن سرشته شده ( مثبت یا منفی)، لازمه ی کمال و مقدمه ی تعالی و رشد انسان است و اگر بعضی از ویژگی های انسان در آیاتی از قرآن مورد نکوهش قرار گرفته، ناظر به آن جهتی است که انسان آن را در مسیر غیر صحیح و خارج از حد اعتدال به کار می گیرد و یا نکوهش نسبی است؛ یعنی وقتی انسان در بعضی از جهات با بعضی از موجودات مقایسه و یا با عظمت الهی سنجیده می شود، صفات نقص به او نسبت داده می شود. بدین ترتیب، چرایی توصیف های دو گانه قرآن از انسان معلوم می گردد و تعارض ظاهری بین آیات ستایش آمیز و نکوهش آمیز برطرف می شود.

کلیدواژه ها

قرآن کریم، انسان، ستایش، نکوهش، تفسیر

مقالات مرتبط جدید

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.