نقش اندیشمندان شرق اسلامی در تکامل علوم انسانی غربی در قرون وسطی

  • سال انتشار: 1396
  • محل انتشار: اولین کنفرانس ملی پژوهش های نوین ایران و جهان در مدیریت، اقتصاد و حسابداری و علوم انسانی
  • کد COI اختصاصی: MEAH01_095
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 480
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

بهرام نوازنی

دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

چکیده

در اواخر دوره روم باستان، برای جذب و آموزش دختران جوان، هفت رشته عمومی طراحی شده بود: دوره آموزش پایه شامل علوم سه گانه دستور زبان، معانی بیان، و منطق از جمله بدیهیات بود که ضروریات از ویژگی مقدماتی آنها بشمار می رفت؛ و برنامه پیشرفته تر شامل علوم چهارگانه حساب، هندسه، موسیقی و نجوم. در قرون وسطی میلادی نیز، با اقتباس از این سنت رومی، تعدادی از مدارس کلیسای جامع اروپا یک دوره مطالعاتی شامل هفت هنر را تدوین کرده بودند که به علوم انسانی معروف شد. دشوارترین هنر هفتگانه، نجوم بود که مطالب دشوارش به روش های مقابله، تطبیق، ترکیب و ساده نویسی در اختیار دانشجویان قرار می گرفت. اما مهمترین مانعی که راه گسترش و تکامل این علوم انسانی را در اروپا می بست، یگانگی مشرب فکری و درگیری آن با علم کلام یا الهیات مسیحیت بود و اینکه هر دوی اینها زیر نظارت کلیسای مسیحیت و اسقفان جزم گرای کاتولیک قرار داشت. اگر کاتالونیای غرب با بخش های غربی خلافت اسلامی به مرکزیت شهر قرطبه، روابط تجاری خوبی نمی داشت و تجار مسلمان به بازارهای آن دسترسی نمی داشتند تا گرایش های فرهنگی، اندیشه ها، و نوآوری های مسلمانان را به سهولت به غرب مسیحی ببرند، همه آن هفت هنر (علوم انسانی) که خود نیز نشیه هایی را از یونانی، هندی، ایرانی و چینی در بر داشت، شاید هیچگاه به غرب مسیحی راه نمی یافت و زمینه را برای مطالعه جهان طبیعی از سوی آن فراهم نمی کرد. این مقاله تلاش می کند تا تکامل علوم انسانی را در دوره های پیش و به هنگام جنگ های صلیبی ( قرون هشتم تا سیزدهم میلادی ) میان غرب مسیحی و شرق اسلامی تبیین کند و توضیح دهد چگونه این معرفت و خدمات علمی دانشمندان اسلامی سبب شد تا راه های جدیدی برای اکتشاف جهان پیرامون، در اختیار متفکران مسیحی گذارده و موجب گسترش دامنه علوم انسانی گردد.

کلیدواژه ها

علوم انسانی، آموزش عالی، اسلام، کلیسا، غرب، قرون وسطی

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.