بررسی موردی پشتوانه علوم انسانی آیه ولایت در کتیبه مسجد بالای سر حرم امام رضا (علیه السلام)

سال انتشار: 1394
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 587

فایل این مقاله در 10 صفحه با فرمت PDF و WORD قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

ARTHUMAN01_084

تاریخ نمایه سازی: 30 بهمن 1394

چکیده مقاله:

یکی از بناهای تاریخی حرم مطهر امام هشتم (ع)، مسجد بالا سراست که در دوره غزنویان ساخته شده است. کتیبه ای در مسجد مذکور، طرف قبله، بالای ازار است که با عبارت قال الله تبارک و تعالی شروع شده و در ادامه آن، آیه 55 سوره مبارکه مائده نقش بسته است. هدف تحقیق حاضر، بررسی فرآیند تفسیر مفسران امامیه از آیه ولایت و پاسخ به شبهات اهل تسنن به دیدگاه شیعه حول آن است. مفسران شیعه با توجه به روایاتی که تا حد تواتر می رسند، شأن نزول آیه ولایت را درباره تصدق انگشتری از سوی امیر المؤمنین علی (ع) در رکوع نماز می دانند. لکن مفسران اهل تسنن در مواجهه با آیه ولایت به سه گروه تقسیم می شوند؛ برخی شأن نزول آیه را قبول کرده لکن معنای ولی در آیه را دوست و یاور معنا می کنند؛ گروهی شأن نزول را پذیرفته اما از آن الغای خصوصیت کرده و به همه مؤمنان که عملی چون علی (ع) انجام دهند، تعمیم می دهند؛ بعضی با وجود روایات صحیح السند درباره شأن نزول آیه ولایت، آن را نپذیرفته بلکه با مسائلی چون وحدت سیاق، پذیرش شأن نزول های ضعیف، دست برداشتن از معنای لغوی رکوع و حمل آن بر خلاف اصل کلمه به مفهوم تواضع، سعی در خدشه وارد ساختن بر مبانی مفسران شیعی هستند. تحقیق پیش رو با روش مطالعه کتابخانه ای، تفسیر علمای شیعه از آیه ولایت را بیان نموده، بیابد. که آیا آیه یاد شده قابل تعمیم به عموم مومنان است یا فقط بر مورد نزولش که علی (علیه السلام) است منطبق است؟ چه محذوری در قبال پذیرش الغای خصوصیت از آیه پیش می آید؟ در نهایت می توان نتیجه گرفت: الف) عقیده شیعه در تفسیر آیه ولایت با اصول اسلام و قرآن و روایات و عقل سازگار بوده و مورد قبول است؛ معماری شیعی به ویژه کتیبه نویسی، پشتوانه عظیم عقیدتی دارد و همان گونه که ظاهر آن چشم را می نوازد، عقیده ورای آن، تسکینی است برای اضطراب ناشی از شبهات جاهلان و مغرضان.

نویسندگان

کامران اویسی

دانشجوی دکتری، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم

سید عماد الدین موسوی

کارشناس مسئول فرهنگی و هنری ناحیه 4 آموزش و پرورش، قم

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • . ترجمه: ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هر کس از ...
  • . در روایات زیادی که از طرق شیعه و اهل ...
  • سپهر، عبد الحسین خان (1386 ش)؛ مرآت الوقایع مظفری، چاپ ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (1372 ش)؛ مجمع البیان فی تفسیر ...
  • مجلسی، محمد باقر (1397 ق)؛ بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه ...
  • ---- (1428 ق)، انوار الاصول، چاپ دوم، قم: مدرسه الامام ...
  • نجارزادگان، فتح الله (1391 ش) بررسی تطبیقی تفسیر آیات ولایت ...
  • نمایش کامل مراجع