مفهوم شناسی فرم و فضا در معماری

سال انتشار: 1392
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 11,162

فایل این مقاله در 11 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

ARUES01_445

تاریخ نمایه سازی: 19 تیر 1393

چکیده مقاله:

این مقاله، حاصل پژوهشی است که در مقوله فضا و فرم به بحث و چالش می پردازد، آفرینش معماری همواره با دو مقوله اساسی سر و کار داشته است: فرم و فضا. این دو مقوله که به تریبت جنبه های صوری و معنایی معماری را تشکیل می دهند. فرم یکی از مقوله های اساسی آفرینش معماری به شمار می آید. در واقع سنگین ترین وظیفه ای که برای معمار می توان قائل شد، آفرینش فرم است چرا که معمار بایستی در این مرحله با به کار گرفتن ماده، زیبایی بیافریند، یعنی سخت ترین موجودیت را برای انتقال ظریف ترین معناها بکار گیرد. آفرینش فرم از اهمیتی بسیار برخوردار است، زیرا معمار در آفرینش فضا آنچه را می خواهد بگوید، با استفاده از فرم ابراز می کند، فرم چه در موسیقی، چه در معماری و چه در شعر، بعدهای ذهنی را می نمایاند و تنها راه ممکن برای انتقال مفهومی خاص از سوی آفریننده اثر به استفاده کننده و مخاطب است. عناصر فرم و فضا همراه یکدیگر واقعیت معماری را تشکیل می دهند. وقتی فضا توسط عناصر تشکیل دهنده فرم شروع به حبس شدن، محصور شدن، شکل گرفتن و سازماندهی شدن می کند، معماری به وجود می آید. با این که بسیاری از معماران، فضا را ذات و ماهیت معماری می دانند و با وجود مطالب زیادی که در باب اهمیت فضا در معماری عنوان شده و می شود، در فرهنگ ها و دانشنامه ها تعریفی از مفهوم فضا در معماری به چشم نمی خورد. فقدان واژه فضا درکتاب های مرجع معماری نیز کاملاً قابل توجه و تعجب انگیز است. دلیل این امر شاید این باشد که تلقی و کاربرد معماران از واژه فضا چنان واضح است که نیازی به توضیح واژه ای کاملاً مشخص، احساس نمی کنند. اما این برهان ساده، آنجا که درمی یابیم این واژه در متن تاریخ طولانی معماری نسبتاً جدید می باشد و در دهه های اخیر مفهومی بحث برانگیز بوده است، اعتبار خود را ا ز دست می دهد. با توجه به کمبود منابع جامع درباره فضای معماری و جدید بودن این مبحث، برای تبیین مفهوم فضا در تئوری معماری، بایستی به دیدگاههای معماران و نظریه پردازان در مورد مفهوم فضای معماری استناد نماییم. در میان نظریه پردازان معماری مدرن، برونو زوی و زیگفرید گیدئون از جمله افرادی هستند که به شکل نسبتاً جامعی مفهوم فضای معماری را مورد کنکاش قرار داده و سعی نموده اند اهمیت آن را در معماری باز نمایانند. برونو زوی معماری را هنر فضا و فضا را ذات معماری معرفی می کند، ولی او طبیعت فضای مورد بحث را مشخص نمی نماید. برداشت او از فضا صورت واقع گرایانه دارد. به اعتقاد او، نماها و دیوارهای یک خانه، کلسا یا کاخ مهم نیست که چقدر زیبا باشند، آنها تنها ظرف اند و به جعبه شکل می دهند، نهاد و مظروف فضای داخلی است. ذات معماری برای زوی، سازمان دهی معنادار فضا از طریق فرایند محدودسازی است. بنابراین از این دیدگاه، فضا ماده ای با گسترش یکسان است که می توان از طریق تعیین محدوده ها در آن، به شیوه های مختلف به آن شکل داد.

نویسندگان

قادر علی پور

دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان

محمدرضا خاک زاد

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

سیدعلیرضا باب الحوائج

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • براد بنت، جفری، 1375 ؛ واسازی (دکنستروکسیین) ؛ ترجمه منوچهر ...
  • بیکر، جفری هوارد، 1381 _ راهبردهای طراحی در معماری، رویکردی ...
  • پاکزاد، جهانشاه، 1378 ؛ فرم، شکل، گشتالت ؛ فصلنامه معماری ...
  • چینگ، فرانسیس دی کی ؛1383 ؛ معماری : فرم، فضا، ...
  • شیخ زین الدین، حسین ؛ فرم در معماری ؛شماره 1 ...
  • شهیدی، سید جعفر، دفتر پژوهش های فرهنگی ؛ تهران؛ 1341 ...
  • ظفرمند، سید جواد، 1381، مفهوم فرم بویژه در هنر، مجله ...
  • قبادیان، وحید، 1382 ؛ مبانی و مفاهیم در معماری معاصر ...
  • لوکوربوزیه، تجزیه و تحلیل فرم، جعفری اچ بیکر، ص 6 ...
  • مطلبی، قاسم، 1385 بازشناسی نسبت فرم و عملکرد در معماری ...
  • نوروزی طلب، علیرضا. نشریه فرهنگ و هنر، شماره 52، تابستان ...
  • _ اولین همایش ملی معماری، مرمت، شهرسازی ومحیط زیست ادار28-شهریور1392 ...
  • )2. http:/www. iran-eng. com/showth read.php/3929 14 _ (July , 11, ...
  • _ http:/www. memaranegirls. blogfa. com, (July , 11, 2013). ...