تاثیر هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی: فراترکیب و تحلیل ۲۰ مقاله پژوهشی فارسی

هدف از مطالعه حاضر، انجام یک فراترکیب نظام مند از یافته های پژوهش های فارسی در زمینه «تاثیر هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی» است. اگرچه در دو دهه اخیر مطالعات زیادی در این حوزه انجام شده، اما نتایج آن ها اغلب متناقض و پراکنده اند. پژوهش حاضر با مرور نظام مند و تحلیل کیفی ۲۰ مقاله پژوهشی منتشرشده بین سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ در مجلات علمی و همایش های معتبر فارسی، به دنبال ترکیب، مقایسه و تفسیر این یافته هاست. در این مطالعه، با استفاده از روش کدگذاری مضمون محور (باز، محوری و انتخابی)، پنج مضمون اصلی از داده ها استخراج شد: «خودآگاهی هیجانی»، «خودتنظیمی هیجانی»، «انگیزش تحصیلی»، «روابط اجتماعی موثر» و «کاهش اضطراب تحصیلی». نتایج نشان داد که در اکثر مقالات مورد بررسی، بین هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین برخی عوامل میانجی مانند خودکارآمدی، عزت نفس و حمایت اجتماعی نقش واسطه ای در این رابطه ایفا می کنند. با وجود برخی یافته های ناهمخوان، جمع بندی مطالعات نشان می دهد که آموزش و پرورش باید توسعه هوش هیجانی را در برنامه های درسی مورد توجه جدی قرار دهد. تقویت مهارت های هیجانی می تواند نقش بسزایی در بهبود عملکرد تحصیلی ایفا کند. این مطالعه با تلفیق منسجم یافته ها، تصویری جامع از ارتباط میان هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی ارائه می دهد و می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر هوش هیجانی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، پیشرفت تحصیلی ، فراترکیب ، مرور نظام مند ، مهارت های هیجانی