(تاثیر آموزه های قرآنی و حدیثی بر شکل گیری مضامین اخلاقی در ادبیات فارسی)

ادبیات فارسی از آغاز شکل گیری خود، پیوندی عمیق و ناگسستنی با آموزه های دینی، به ویژه قرآن کریم و احادیث نبوی و روایات اهل بیت (ع)، داشته است. این پیوند، نقشی بنیادین در تکوین و گسترش مضامین اخلاقی در متون نظم و نثر فارسی ایفا کرده و سبب شده است که ادبیات فارسی نه تنها عرصه ای هنری، بلکه رسانه ای برای انتقال ارزش های اخلاقی و معنوی اسلام باشد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی، به بررسی تاثیر آموزه های قرآنی و حدیثی بر شکل گیری و تقویت مضامین اخلاقی در ادبیات فارسی کلاسیک می پردازد. بدین منظور، آثار برجسته ای از شاعران و نویسندگان نامداری چون فردوسی، سعدی، مولوی، سنایی و حافظ مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مفاهیمی همچون عدالت، تقوا، صبر، توکل، زهد، نوع دوستی، پرهیز از رذایل اخلاقی و دعوت به فضایل انسانی، به طور مستقیم یا غیرمستقیم از متون دینی الهام گرفته و در ساختار فکری و زبانی ادبیات فارسی انعکاس یافته اند. قرآن و حدیث نه تنها به عنوان منبع الهام محتوایی، بلکه به مثابه الگوی مفهومی و اخلاقی، در شکل دهی جهان بینی ادیبان فارسی زبان نقش آفرین بوده اند. نتیجه این تاثیرپذیری، خلق آثاری است که در کنار زیبایی های ادبی، حامل پیام های اخلاقی و تربیتی عمیق اند و همچنان در فرهنگ ایرانی اسلامی جایگاهی ماندگار دارند.

کلیدواژه ها:

آموزه های قرآنی ، احادیث نبوی مضامین اخلاقی ، ادبیات فارسی ، اخلاق اسلامی ، متون عرفانی .