ابزارسازی منابع آب توسط دولت اسلامی عراق و شام (داعش)

  • سال انتشار: 1404
  • محل انتشار: فصلنامه سیاست پژوهی غرب آسیا، دوره: 1، شماره: 3
  • کد COI اختصاصی: JR_JWAPR-1-3_002
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 19
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

دانیل کاوز سن خوزه

کارشناس ارشد پیشگیری از منازعه و ایجاد صلح، دانشکده حکومت و امور بین الملل، دانشگاه دورهام، انگلستان

چکیده

جنگ های درون کشوری شامل گروه های مسلح غیردولتی (NSAGs) به شکل رایجی از درگیری های خشونت آمیز بدل گردیده­اند. در این میان، چگونگی بهره­گیری از آب به مثابه «ابزاری» در درگیری ها، حوزه مهمی از پژوهش­ها   در حوزه سیاست و امنیت را به خود اختصاص داده است. در حالی که پژوهش­های پیشین به طور سنتی استفاده از آب توسط گروه های مسلح غیردولتی را به مثابه ابزاری نظامی در نظر می گرفتند، دولت اسلامی عراق و سوریه (داعش) به دلایل مختلفی که در پژوهش­های قبلی بررسی نشده بود، ابزاری سازی آب را در دستورکار خود قرار داد. این مقاله با تجزیه و تحلیل طیف وسیعی از ابزارهای خشونت آمیز و غیرخشونت آمیزی که داعش برای بهره­گیری ابزاری از آب در راستای اهداف دولت سازی و نظامی به کار می­گرفت، بر این خلاء نظری تمرکز و این مساله را به چرخه حکومت شورشیان پیوند می­زند. این مطالعه همراه با دو مطالعه موردی انجام می شود: حکمرانی آب و کنترل سدها بین سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸.  یافته­های پژوهش نشان می دهد که داعش به سه روش از آب استفاده ابزاری کرده است. اولا، داعش کنترل بر خدمات آب را انحصاری و نهادینه کرد تا به عنوان یک بازیگر شبه دولتی برای خود مشروعیت ایجاد کند، نماد این اقدام، کنترل آنها بر سدها بود. دوم، داعش از آب برای تعیین مرزهای سرزمینی و جمعیتی دولت «جایگزین» خود بهره گرفت، تامین آب برای گروه های خاص را مدیریت کرد و سدها را برای جاری کردن سیل یا تغییر مسیر آب کنترل کرد. سوم، با افزایش تهدید کنترل سرزمینی آنها، داعش از طریق تاکتیک «زمین سوخته» از آب استفاده ابزاری کرد و از سال ۲۰۱۶ به طور کامل مدیریت آب خود را کنار گذاشت. این یافته ها نشان می دهد که برای تجزیه و تحلیل بهتر رفتار و اولویت های پویا و متغیر آنها، درک ترکیبی جدیدی از نحوه تعامل گروه های مسلح غیردولتی با منابع آب (و سایر منابع و زیرساخت های ساخته شده) مورد نیاز است. روش پژوهش، تجزیه و تحلیل ادبیات ثانویه و تحلیل موضوعی برای شناسایی الگوهای استفاده ابزاری داعش از آب در ادبیات موجود است.

کلیدواژه ها

گروه های مسلح غیردولتی, مدیریت شورشی, داعش, ابزار سازی آب, سدها

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.