مدرسه های آینده ساز؛ الگویی طراحی محور برای راهبری یادگیری در کلاس های معلمان پیشرو و آینده نگر
- سال انتشار: 1404
- کد COI اختصاصی: null
- زبان مقاله: فارسی
- تعداد مشاهده: 36
نویسندگان
مدیر دبیرستان های شهرستان دشتی استان بوشهر
چکیده
در آستانه دهه ای که شتاب تغییرات فناورانه، زیست محیطی و اجتماعی روزبه روز بیشتر می شود، نقش معلم از «ناقل برنامه درسی» به «رهبر یادگیری و طراح تجربه» دگرگون شده است؛ معلم پیشرو و آینده نگر کسی است که با ترکیب دوراندیشی آموزشی، سواد فناورانه اخلاق محور، و حساسیت اجتماعی، کلاس را به زیست بومی از یادگیری های اصیل، میان رشته ای، داده محور و معناگرا تبدیل می کند و به جای تقویت مهارت های گذرا، ظرفیت های پایا برای زیستن، آموختن و نوآفرینی در جهان نامطمئن می سازد. مقاله حاضر با روش «پژوهش طراحی محور» و «سنتز روایتی شواهد» می کوشد چارچوبی عملیاتی برای معلمان پیشرو ارائه دهد که بر پنج ستون به هم پیوسته بنا شده است: 1) دوراندیشی تربیتی و سناریونویسی کلاس مقیاس برای مواجهه با آینده های بدیل و نامطمئن؛ 2) یادگیری مسئله محور و پروژه محور با الهام از طراحی (Design Thinking) و چرخه های سریع نمونه سازی–بازخورد؛ 3) سواد هوش مصنوعی، داده و محاسبات به مثابه «ابزارهای اندیشیدن» نه صرفا ابزارهای مصرف فناوری؛ 4) ارزیابی برای یادگیری با تاکید بر شواهد عملکردی، بازخورد توصیفی و نشانک های یادگیری (Micro-Credentials)؛ 5) اخلاق فناوری و پایداری اجتماعی–زیست محیطی به عنوان افق معنا و جهت گیری ارزشی یادگیری. ابتدا مسئله «ناهماهنگی برنامه های درسی خطی با جهان غیرخطی» تبیین می شود و نشان داده می شود که چرا الگوهای انتقالی مبتنی بر حفظیات و آزمون های پایان محور، توان تاب آوری شناختی–عاطفی و خلاقیت دانش آموزان را کاهش می دهد و آنان را نسبت به یادگیری عمیق بی انگیزه می سازد؛ سپس با ادغام نظریه های خودتعیین گری، یادگیری سازنده–اجتماعی، طراحی مبتنی بر نیاز کاربر، و دوراندیشی آموزشی، سازوکارهای انگیزشی و شناختی تقویت «عاملیت یادگیرنده» و «امید اثربخش» تشریح می گردد. در بخش روش، منطق چرخه ای پژوهش طراحی محور—تحلیل نیاز، طراحی مداخله کلاس مقیاس، اجرای مینی چرخه ها، گردآوری شواهد کیفی–عملکردی، و بازطراحی—به عنوان جایگزینی برای مطالعات جامعه آماری مقطعی پیشنهاد می شود و ابزارهای ارزیابی کیفی مانند پرونده سازه نما، روایت های یادگیری و روبریک های شواهدمحور معرفی می گردد. سپس ده راهکار اجرایی ساده ساز و کم هزینه برای معلمان پیشرو عرضه می شود که هر یک با مثال کلاس محور و نکات پیاده سازی همراه است—از «کارگاه سناریونویسی آینده نزدیک» و «پروژه های میراث محلی–پایداری» تا «استودیوهای داده کوچک»، «مساله های بین رشته ای کوتاه دوره»، «قراردادهای یادگیری» و «پاکت های بازخورد توصیفی». در پایان، با جمع بندی نتایج، چارچوبی برای راهبری تغییر در سطح مدرسه ارائه می شود که شامل نقشه تحول سه فازی (شروع کوچک، گسترش کنترل شده، نهادینه سازی)، هفت شاخص کلیدی موفقیت (مشارکت یادگیرندگان، کیفیت شواهد عملکردی، هم افزایی میان رشته ای، اخلاق فناوری، پایداری، تاب آوری عاطفی، و نوآفرینی) و پیشنهادهایی برای پیوند خانه–مدرسه–جامعه است تا مسیر عملی معلم برای تبدیل کلاس به فضای «یادگیری آینده ساز» روشن و قابل سنجش گردد.کلیدواژه ها
معلم پیشرو، آینده نگری آموزشی، پژوهش طراحی محور، یادگیری پروژه محوراطلاعات بیشتر در مورد COI
COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.
کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.