بازپژوهی تطبیقی ارکان و شروط شهادت در امور قضایی از دیدگاه مذاهب فقهی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 47

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JFIQH-5-9_010

تاریخ نمایه سازی: 19 آبان 1404

چکیده مقاله:

شریعت اسلام مبتنی بر عدالت و رحمت است. در طول تاریخ، دقت فقه اسلامی در کاربرد احکام دینی در نظام حکومتی همواره بیانگر توجه امت اسلامی به شریعت بوده است. موثرترین ابزار حفظ حقوق در جهت تحقق عدالت، ادله اثبات دعاوی اند که در میان آن ها، پنج مورد «اقرار، سند، اماره، سوگند و شهادت» محل اتفاق نظر فقهاست. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی در پی آن است که به این پرسش اساسی پاسخ دهد: ارکان و شروط شهادت در امور قضایی از منظر مذاهب فقهی کدام اند؟ نگارندگان مقاله می کوشند با رویکردی تطبیقی، ابعاد گوناگون ارکان و شرایط شهادت را از منظر مذاهب فقهی بررسی کرده و ضرورت بحث درباره استنادپذیری شهادت و جهات مرتبط با آن را تبیین کنند. یافته های پژوهش نشان می دهد که اعتبار شهادت در اثبات احکام، وجه مشترک همه فقهای اسلامی است؛ هرچند بر پایه بنیان های فقهی هر مذهب، وجود برخی اختلافات نظری امری طبیعی است. افزون بر این، در فقه اسلامی، ادله اثبات دعاوی از مهم ترین مباحث مربوط به صیانت از حقوق و تحقق عدالت به شمار می آید.

نویسندگان

محمدلطیف فرهادی

دانشجوی دکتری رشته مذاهب فقهی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

محمد رسول آهنگران

استاد دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی

رضا سمیعی

دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

مهدی صداقت

دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن حجر هیتمی ، احمد بن محمد بن علی (۲۰۰۴م)، ...
  • ابن حزم ظاهری، ابی محمد علی بن احمد (۱۳۵۰ش)، المحلی، ...
  • ابن زهره حلبی، حمزه بن علی (۱۴۱۷ق)، غنیه النزوع الی ...
  • ابن فرحون، ابراهیم بن علی (۱۹۸۶)، تبصره الحکام فی اصول ...
  • ابن مرتضی، احمد بن یحیی (۱۴۲۲)، الازهار فی فقه الائمه ...
  • ابن نجیم، زین العابدین، (۱۹۹۲)، الاشباه والنظائر، بیروت: المکتبه العصریه ...
  • ابن قدامه المقدسی، ابومحمد موفق الدین عبدالله بن احمد (۱۳۸۸)، ...
  • اطفیش یسجنی، محمد بن یوسف (۱۹۸۶م)، شرح کتاب النیل وشفاء ...
  • البابرتی، محمد بن محمد بن محمود (۱۹۹۲)، العنایه شرح الهدایه، ...
  • البجیرمی شافعی، سلیمان بن محمد بن عمر (۱۹۹۵م)، التجرید لنفع ...
  • البهوتی الحنبلی، منصور بن یونس بن صلاح الدین (۱۹۸۲)، کشاف ...
  • بیهقی، احمد ابوبکر (۱۹۹۴). السنن الکبری، قاهره: موقع وزاره الاوقاف ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد (۱۴۰۷ق)، الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه، ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۳ ق)، وسایل الشیعه الی ...
  • حطاب مالکی، محمد بن محمد الطرابلسی (۱۴۱۲ق)، مواهب الجلیل، لیبی: ...
  • حلبی، ابی صلاح (۱۴۰۳)، الکافی فی الفقه، اصفهان: مکتبه الامام ...
  • حلی، ابن ادریس محمد بن احمد (۱۴۱۰ق)، السرائر، قم: موسسه ...
  • خمینی، روح الله (۱۴۰۳ق)، القواعد الفقهیه (تهذیب الاصول)، قم: اسماعیلیان ...
  • خوانساری، سیداحمد (۱۴۰۵)، جامع المدارک فی شرح مختصر النافع، قم: ...
  • خویی، ابوالقاسم (۱۴۱۸)، موسوعه الامام الخویی، چاپ اول، قم: موسسه ...
  • دسوقی، شمس الدین محمد بن عرفه (بی تا)، حاشیه الدسوقی، ...
  • راغب اصفهانی (۱۴۱۲ق)، المفردات فی غریب القرآن، دمشق و بیروت: ...
  • الرحیبانی، مصطفی بن سعد السیوطی حنفی (۱۹۹۴م)، مطالب اولی النهی ...
  • الرصاع التونسی المالکی، محمد بن قاسم الانصاری (۱۹۹۳م)، الهدایه الکافیه ...
  • الرملی، محمد بن احمد شمس الدین (۱۹۹۳م)، نهایه المحتاج الی ...
  • زحیلی، وهبه (۱۴۱۸ق / ۱۹۹۷م)، الفقه الاسلامی وادلته، الطبعه الرابعه، ...
  • الزرقاء، مصطفی احمد (۱۹۶۷م)، المدخل الفقهی العام، دمشق: الفباء - ...
  • الزیلعی الحنفی، عثمان بن علی بن محجن البارعی (۱۳۱۳)، تبیین ...
  • سرخسی، محمد بن احمد شمس الدین (۱۴۰۳ق)، المبسوط ، قاهره: ...
  • سید مرتضی، علی بن حسین بن موسی علم الهدی (۱۴۰۵)، ...
  • سید مرتضی، علی بن حسین بن موسی علم الهدی (۱۴۱۵)، ...
  • سیواسی، احمد بن محمود (۲۰۰۳م)، عیون التفاسیر للفضلاء السماسیر المشهور ...
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر جلال الدین (۱۹۹۰م)، الاشباه والنظائر، ...
  • شافعی، محمد بن ادریس القرشی المطلبی ابو عبد الله (۱۳۹۳ق)، ...
  • الشربینی الشافعی، شمس الدین محمد بن احمد خطیب (۱۹۸۲م)، مغنی ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی العاملی (۱۴۰۳ق)، الروضه البهیه ...
  • شوکانی الیمنی، محمد بن علی بن محمد بن عبد الله ...
  • شیخ انصاری، مرتضی (۱۳۷۵ق)، المکاسب المحشی سید محمد کلانتر، بیروت: ...
  • شیخ صدوق، محمد بن علی بن بابویه (۱۴۱۸ق)، علل الشرائع، ...
  • شیخ مفید، محمد بن محمد (۱۴۱۳ق)، المقنعه، بیروت: دارالمفید ...
  • صاوی مالکی خلوتی، احمد بن محمد (۱۹۸۶م)، بلغه السالک لاقرب ...
  • صعیدی العدوی، ابوالحسن علی بن احمد بن مکرم (۱۴۱۲ق)، حاشیه ...
  • طرابلسی الحنفی، ابوالحسن علاءالدین علی بن خلیل (۱۳۱۰ق)، معین الحکام، ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (۱۴۰۷ق)، الخلاف، قم: موسسه النشر ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (۱۳۸۷ق)، المبسوط، تهران: المکتبه المرتضویه ...
  • العبدری مالکی فاسی، محمد بن الحاج (۱۹۸۶م)، مدخل الشرع الشریف ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف، (۱۴۱۰ ق)، قواعد الاحکام فی ...
  • عنسی یما نی صنعا نی ، احمد بن قا سم ...
  • فخرالمحققین حلی، محمد بن حسن بن یوسف اسدی (۱۳۷۸ق)، ایضاح ...
  • فیروزآبادی، مجدالدین محمد بن یعقوب (۱۴۰۷ق)، قاموس المحیط، بیروت، موسسه ...
  • فیومی، ابوالعباس احمد بن محمد (۱۴۰۵)، المصباح المنیر، قم: موسسه ...
  • قرافی، ابوالعباس شهاب الدین احمد بن ادریس المالکی (۲۰۱۶م)، انوار ...
  • قلعه جی، محمد رواس (۱۴۱۸)، موسوعه فقه ابراهیم النخعی، مکه ...
  • قلیوبی و عمیره احمد سلامه؛ احمد البرلسی (۱۴۱۵)، حاشیتا قلیوبی ...
  • الکاسانی الحنفی، علاء الدین ابو بکر بن مسعود (۱۹۷۴م)، بدائع ...
  • کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۴)، اثبات و دلیل اثبات، تهران: میزان ...
  • مالک بن انس بن ابی عامر اصبحی حمیری، ابوعبدالله (۱۹۸۵م)، ...
  • ماوردی، علی بن محمد بن حبیب (۱۴۲۴)، الحاوی الکبیر، بیروت: ...
  • محقق اردبیلی، احمد بن محمد (۱۴۰۳)، مجمع الفائده والبرهان، قم: ...
  • المرداوی الحنبلی، علی بن سلیمان علاءالدین ابوالحسن (۱۹۵۵م)، الانصاف فی ...
  • مرغینانی، علی بن ابی بکر (۱۴۱۷ق)، الهدایه شرح بدایه المبتدی، ...
  • مروارید، علی اصغر (۱۴۱۰ق)، دایرهالمعارف فقهی سلسله الینابیع الفقهیه، بیروت: ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۵۳ق)، دائرهالمعارف فقه مقارن، قم: مدرسه امام ...
  • ملاخسرو، محمد بن فرامرز بن علی (۱۳۹۷)، درر الحکام فی ...
  • موسوی بجنوردی، حسن بن آقابزرگ (۱۴۱۹ق)، قواعد فقهیه، ج ۷، ...
  • نجفی، محمدحسن (۱۳۹۶)، جواهر الکلام شرح شرایع الاسلام، قم: مکتب ...
  • نیشابوری، محمد بن عبدالله حاکم (۱۴۱۱ق)، المستدرک علی الصحیحین، بیروت: ...
  • نمایش کامل مراجع