نقش گفتمان های تاریخی موسیقی به ویژه گفتمان فتوت در روایات منع موسیقی، بررسی موردی روایت « لا تدخل الملائکه بیتا فیه خمر او دف او طنبور او نرد و لایستجاب دعاوهم و یرفع الله عنهم البرکه »

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 142

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PTE-17-64_003

تاریخ نمایه سازی: 24 شهریور 1404

چکیده مقاله:

در طول تاریخ، موسیقی یکی از عمده موضوعات قابل توجه بوده است. از دوران پیش از اسلام تا قرن ششم، گفتمان های مختلف دینی و اجتماعی حول موسیقی شکل گرفته اند و هرکدام به نحوی به تعامل یا تقابل با موسیقی برخاسته اند. مقاله حاضر در صدد پاسخگویی به این سوال است که چگونه جریان های تاریخی، باعث غلبه روایات منع موسیقی در احادیث شده است؟ با توجه به نیازهای مختلف بشر در ابعاد اجتماعی و حکومتی به موسیقی سالم، چرا تنظیم کاربری صحیحی از موسیقی توسط ائمه(ع) صورت نگرفته است؟ روایات منع موسیقی و آلات آن نظیر «لا تدخل الملائکه بیتا...» ناظر بر کدام بوم حدیثی و گفتمان تاریخی صادر شده اند؟ نتایج این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی و تبارشناسی متنی و سندی روایات گردآوری شده است، نشان می دهد که گزارش ورام بن ابی فراس (۶۰۵ ه.ق) از روایت مزبور، به دلیل ارسال در سند فاقد اعتبار است. تقابل گفتمان فقهاء و محدثان با جریان هایی نظیر فتوت نمونه ای از منع کاربری ناسالم موسیقی و عدم تنظیم صحیح کاربری موسیقی در تاریخ اسلام است.

کلیدواژه ها:

Music ، Futuwwa ، ghena ، Ayyaran ، Warram ibn Abi Firas ، Daf ، Tanbur. ، موسیقی ، فتوت ، غناء ، عیاران ، ورام بن ابی فراس ، دف ، طنبور.

نویسندگان

امین رئوف

دانشجوی دکتری، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت (ع)، دانشگاه اصفهان

سیدمهدی لطفی

Faculty of Chemistry Faculty of Theology and Ahl-al-Bayt ) Studies University of Isfahan

اعظم پرچم

Faculty of Chemistry Faculty of Theology and Ahl-al-Bayt ) Studies University of Isfahan

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Anduzi, Reinhardt Peter, (۲۰۰۰ AD), Supplement to Arabic Dictionaries, Iraq: ...
  • Ibn Abi Firas, Warram (۱۴۱۰), Tanbih al-Khawatir wa Nuzhat al-Nawazer, ...
  • Ibn Abi Jumhur, Ali bin Ibrahim (۱۴۰۳), Awali al-La'ali, [No ...
  • Ibn Athir, Ali bin Muhammad (۱۴۲۴), Asad al-Ghaba Fi Ma'rifat ...
  • Ibn Ash'ath, Muhammad bin Muhammad [No date], al-Ja'fariyyat, Tehran: Maktabat ...
  • Ibn Hayyun, Nu'man bin Muhammad Maghrebi (۱۳۸۵), Da'aim al-Islam, Qom: ...
  • Ibn Rashid, Muammar (۱۴۰۳), al-Jami', Beirut: al-Majlis al-Ilmi.. ...
  • Abi Shaybah, Abu Bakr Abdullah (۱۴۳۶), al-Musannaf, Riyadh: Dar Kunuz ...
  • Ardebili, Ahmad bin Muhammad [No date], Majma' al-Faidah wal-Burhan, [No ...
  • Isfahani, Ali bin Hussein (۱۴۱۵), al-Aghani, Beirut: Dar Ihya al-Turath ...
  • Iqbal Ashtiani, Abbas (۱۳۱۰), The Strange Life of One of ...
  • Al-Shaybani, Ahmad bin Muhammad (۱۴۲۱), Musnad al-Imam Ahmad bin Hanbal, ...
  • Al-Bukhari, Muhammad bin Ismail (۱۴۲۲), al-Jami' al-Musnad al-Sahih, [No place]: ...
  • Al-Barqi, Abu Ja'far [No date], al-Rijal, [No place]: Publications of ...
  • Al-Tirmidhi, Muhammad bin Isa (۱۹۹۸ AD), al-Jami' al-Kabir, Beirut: Dar ...
  • Al-Jaziri, Abdul Rahman (۱۴۲۴), al-Fiqh Ala al-Mazahib al-Arba'a, Beirut: Dar ...
  • Al-Zayla'i, Uthman bin Ali [No date], Tabyin al-Haqaiq Sharh Kanz ...
  • Al-Suyuti, Abdul Rahman (۱۴۰۵), al-Haba'ik Fi Akhbar al-Mala'ik, Beirut: Dar ...
  • Al-Tarabulsi, Shams al-Din Abu Abdullah (۱۴۱۲), Mawahib al-Jalil Fi Sharh ...
  • Al-Tusi, Muhammad bin Hassan (۱۳۸۷), al-Mabsout fi Fiqh al-Imamiyya, Tehran: ...
  • Al-Asqalani, Ibn Hajar (۱۳۲۷), Tahdhib al-Tahdhib, India, Matba'a Dairat al-Ma'arif ...
  • Al-Asqalani, Ibn Hajar (۱۴۱۵), al-Isaba fi Tamyiz al-Sahaba, Beirut: Dar ...
  • Al-Qazwini, Ibn Majah [No date], Sunan Ibn Majah, [No place]: ...
  • Al-Maghrebi, Oman bin Muhammad (۱۳۸۵), Da'aim al-Islam, Qom: Mu'assasat Ahl ...
  • Al-Nasa'i, Ahmad bin Shoaib (۱۴۲۱), al-Sunan al-Kubra, Beirut: Mu'assasat al-Risala.. ...
  • Al-Nawawi, Yahya bin Sharaf [No date], Tahdhib al-Asma' wal-Lughat, Beirut: ...
  • Al-Nishaburi, Abu Abdullah Hakim (۱۴۱۱), Mustadrak Ala al-Sahihayn, Beirut: Dar ...
  • Al-Dhahabi, Muhammad bin Uthman (۱۴۱۳), al-Kashif, Jeddah: Dar al-Qibla lil-Thaqafa ...
  • Al-Dhahabi, Muhammad bin Uthman [No date], Tarikh al-Islam, [No place].. ...
  • Irani, Akbar (۱۳۸۶ SH), Hal Douran, Tehran: Ministry of Culture ...
  • Burhan al-Din, Abu Ishaq (۱۴۱۸), al-Mubdi' Fi Sharh al-Muqni', Beirut: ...
  • Torabi Shahrezai, Reza (۱۳۸۹), al-Mausوعه al-Rijalia al-Muyassarah, Qom: Mu'assasat al-Imam ...
  • Trualingson (۱۳۷۴ SH), Music and Religion, translated by Mehrangiz Vahedi, ...
  • Jafarpour, Halima (۱۳۹۸), The Social Base of Music in Baghdad ...
  • Hossein Pouri, Amin (۱۳۹۰ SH), Ideology of the Muhaddithin of ...
  • Hilli, Hassan bin Yusuf (۱۴۰۲), Rijal, Qom: al-Sharif al-Radi.. ...
  • Hilli, Jafar bin al-Hassan (۱۴۱۰), Nihayat al-Ahkam, Qom: Mu'assasat Ismailiyan.. ...
  • Hilli, Jafar bin al-Hassan (۱۴۰۹), Sharai' al-Islam, Tehran: Istiqlal.. ...
  • Hilli; Hassan bin Yusuf [No date], Tahrir al-Ahkam al-Shar'iyya, Mashhad: ...
  • Hilli; Hassan bin Yusuf (۱۴۱۹), Tadhkirat al-Fuqaha, Qom: Mu'assasat Ahl ...
  • Dailami, Hassan bin Muhammad (۱۴۱۲), Irshad al-Qulub ila al-Sawab, Qom: ...
  • Ravandi Kashani, Fadlullah bin Ali [No date], al-Nawader, Qom: Dar ...
  • Rafiei, Hassan Reza (۱۳۸۷ SH), Pages from the Story of ...
  • Sharafi, Mahboubeh (۱۳۸۹), The Abbasid Caliphate and the Social Currents ...
  • Shaeeri, Muhammad bin Muhammad [No date], Jami' al-Akhbar, Najaf: Matba'a ...
  • Shibi, Kamel Mustafa (۱۳۸۷ SH), Shiism and Sufism until the ...
  • Saduq, Muhammad bin Ali (۱۳۶۲), al-Khisal, Qom: Jama'a Modarresin.. ...
  • Saduq, Muhammad bin Ali (۱۴۱۳), Man La Yahduruhu al-Faqih, Qom: ...
  • Toraihi, Fakhruddin bin Muhammad (۱۳۷۵), Majma' al-Bahrain, Tehran: Maktaba al-Murtadawiyya.. ...
  • Ameli, Muhammad bin al-Hassan [No date], Wasael al-Shia, Beirut: Dar ...
  • Ameli, Muhammad bin al-Hassan [No date], Hidayat al-Ummah ila Ahkam ...
  • Ameli (Shahid Awwal), Muhammad bin Makki [No date], al-Lum'a al-Dimashqiyya, ...
  • Ameli (Shahid Awwal), Mohammad bin Makki [n.d.], Al-Duroos Al-Sharia fi ...
  • Farmer, Henry George (۱۳۹۷ SH), A History of Music of ...
  • Qal'aji, Muhammad Rawas (۱۴۰۸), Mu'jam Lughat al-Fuqaha,[n.p.]: Dar al-Nafaes for ...
  • Kashani, Mohammad Mohsen (۱۴۰۶), Al-Wafi, Isfahan: Library of Imam Amir ...
  • Cahen, Claude (۱۳۸۹), Futuwwa as a Social Structure, Ettela'at Hekmat ...
  • [.............] (۱۳۸۰), The Holy Bible, translated by Fazel Hamedani, Tehran: ...
  • Corbin, Henry (۱۳۸۳), The Man of Light in Iranian Sufism, ...
  • Kulayni, Muhammad ibn Ya'qub (۱۴۰۷), Al-Kafi, Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyyah.. ...
  • Garavand, Mojtaba (۱۳۹۱), Investigation and Analysis of Futuwwa Discourse in ...
  • Majlisi, Mohammad Taqi (۱۴۰۶), Rawdat al-Muttaqin, Qom: Islamic Cultural Institute ...
  • Majlisi, Mohammad Baqer (۱۴۰۴), Mir'at al-Uqool, [n.p.]: Dar al-Kutub al-Islamiyyah.. ...
  • Makki, Mohammad bin Jamal al-Din [n.d.], Al-Lam'a Al-Dimashqiya, [n.p.].. ...
  • Najashi, Ahmad bin Ali (۱۳۶۵ SH), Rijal, Qom: Jama'at al-Mudarrisin ...
  • Nekounam, Mohammadreza (۱۳۹۳), Fiqh of Ghina and Music, Eslamshahr: Sobh-e ...
  • Nelson, Kristina (۱۳۹۰ SH), The Art of Reciting the Qur'an, ...
  • Noori, Hussein [n.d.], Mustadrak al-Wasa'il, Qom: موسسه آل البیت علیهم ...
  • Vaez Kashefi, Maulana Hussein (۱۳۵۰), Fotovatnameh Soltani, Tehran: Pars and ...
  • Vakili, Mohammad Hassan (۱۳۹۸), Shahid Aref, Mashhad: Institute for Strategic ...
  • Yousefpour, Mohammad Kazem (۱۳۸۰), Critique of Sufism, Tehran: Rozaneh Publications.. ...
  • آن دوزی،رینهارت پیتر،(۲۰۰۰م)، تکمله المعاجم العربیه، عراق: وزاره الثاقفه و ...
  • ابن ابی فراس، ورام(۱۴۱۰)، تنبیه الخواطر و نزهه النواظر، قم: ...
  • ابن ابی جمهور، علی بن ابراهیم(۱۴۰۳)، عوالی اللئالی، [بی جا].. ...
  • ابن اثیر، علی بن محمد(۱۴۲۴)، اسدالغابه فی معرفه الصحابه، بیروت: ...
  • ابن اشعث،محمدبن محمد[بی تا]، الجعفریات، تهران: مکتبه النینوی الحدیثه.. ...
  • ابن حیون،نعمان بن محمدمغربی(۱۳۸۵)، دعائم الاسلام، قم:موسسه آل البیت علیهم ...
  • ابن راشد، معمر(۱۴۰۳)، الجامع، بیروت: المجلس العلمی.. ...
  • ابی شیبه، ابوبکر عبدالله(۱۴۳۶)، المصنف، ریاض: دار کنوز اشبیلیا للنشر ...
  • اردبیلی، احمد بن محمد [بی تا]، مجمع الفائده والبرهان، [بی ...
  • اصفهانی، علی بن حسین(۱۴۱۵)، الاغانی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.. ...
  • اقبال آشتیانی، عباس(۱۳۱۰)، زندگانی عجیب یکی از خلفای عباسی، [بی ...
  • الشیبانی، احمدبن محمد(۱۴۲۱)، مسندالامام احمدبن حنبل، [بی جا]: موسسه الرساله.. ...
  • البخاری، محمدبن اسماعیل(۱۴۲۲)، الجامع المسند الصیحیح، [بی جا]: دار طوق ...
  • البرقی، ابوجعفر[بی تا]، الرجال، [بی جا]: منشورات جامعه طهران.. ...
  • الترمذی، محمدبن عیسی(۱۹۹۸م)، الجامع الکبیر، بیروت: دارالغرب الاسلامی.. ...
  • الجزیری، عبدالرحمن(۱۴۲۴)، الفقه علی المذاهب الاربعه،بیروت: دارالکتب العلمیه.. ...
  • الزیلعی، عثمان بن علی[بی تا]، تبیین الحقایق شرح کنز الدقایق، ...
  • السیوطی، عبدالرحمن(۱۴۰۵)، الحبائک فی اخبار الملائک، بیروت: دار الکتب العلمیه.. ...
  • الطرابلسی، شمس الدین ابوعبدالله(۱۴۱۲)، مواهب الجلیل فی شرح مختصر الخلیل، ...
  • الطوسی،محمدبن حسن(۱۳۸۷)، المبسوط فی فقه الامامیه،تهران:المکتبه المرتضویه.. ...
  • العسقلانی، ابن حجر(۱۳۲۷)، تهذیب التهذیب، الهند، مطبعه دائره المعارف النظامیه.. ...
  • العسقلانی، ابن حجر(۱۴۱۵)، الاصابه فی تمییز الصحابه، بیروت: دار الکتب ...
  • القزوینی، ابن ماجه[بی تا]، سنن ابن ماجه، [بی جا]:دارالاحیاء الکتب ...
  • المغربی، عمان بن محمد(۱۳۸۵)، دعائم الاسلام ، قم: موسسه آل ...
  • النسائی،احمدبن شعیب(۱۴۲۱)، السنن الکبری، بیروت:موسسه الرساله.. ...
  • النووی، یحیی بن شرف[بی تا]، تهذیب الاسماء واللغات، بیروت: دار ...
  • النیشابوری، ابوعبدالله حاکم(۱۴۱۱)، مستدرک علی الصحیحین، بیروت:دار الکتب العلمیه.. ...
  • الذهبی، محمدبن عثمان(۱۴۱۳)، الکاشف، جده : دار القبله للثقافه الاسلامیه ...
  • الذهبی، محمدبن عثمان[بی تا]، تاریخ الاسلام، [بی جا].. ...
  • ایرانی، اکبر (۱۳۸۶ش)، حال دوران، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد ...
  • برهان الدین، ابواسحاق(۱۴۱۸)، المبدع فی شرح المقنع، بیروت:دار الکتب العلمیه.. ...
  • ترابی شهررضایی، رضا(۱۳۸۹)، الموسوعه الرجالیه المیسره، قم:موسسه الامام الصادق.. ...
  • ترالینگسون(۱۳۷۴ش)، موسیقی و دین، ترجمه مهرانگیز واحدی، تهران:طرح نو.. ...
  • جعفرپور، حلیمه(۱۳۹۸)، پایگاه اجتماعی موسیقی در بغداد قرون دوم و ...
  • حسین پوری، امین(۱۳۹۰ش)، اندیشه شناسی محدثان حله، قم: دارالحدیث.. ...
  • حلی، حسن بن یوسف(۱۴۰۲)، رجال، قم: الشریف الرضی .. ...
  • حلی، جعفربن الحسن(۱۴۱۰)، نهایه الاحکام، قم:موسسه اسماعیلیان.. ...
  • حلی، جعفربن الحسن(۱۴۰۹)، شرائع الاسلام، تهران:استقلال.. ...
  • حلی؛حسن بن یوسف[بی تا]، تحریر الاحکام الشرعیه، مشهد:موسسه آل البیت ...
  • حلی؛حسن بن یوسف(۱۴۱۹)، تذکره الفقهاء، قم:موسسه آل البیت علیهم السلام.. ...
  • دیلمی، حسن بن محمد(۱۴۱۲)، ارشاد القلوب الی الصواب، قم: الشریف ...
  • راوندی کاشانی، فضل الله بن علی[بی تا]، النوادر، قم:دارالکتاب.. ...
  • رفیعی، حسن رضا(۱۳۸۷ش)، برگ هایی از داستان موسیقی ایران، تهران: ...
  • شرفی، محبوبه(۱۳۸۹)، دستگاه خلافت عباسی وجریان های اجتماعی فتیان، مسکویه،زمستان۱۳۸۸و ...
  • شعیری، محمدبن محمد[بی تا]، جامع الاخبار، نجف:مطبعه حیدریه.. ...
  • شیبی، کامل مصطفی(۱۳۸۷ش)، تشیع و تصوف تا آغاز سده دوازدهم ...
  • صدوق، محمدبن علی(۱۳۶۲)، الخصال، قم: جامعه مدرسین.. ...
  • صدوق، محمدبن علی(۱۴۱۳)، من لا یحضرالفقیه، قم: دفتر انتشارات اسلامی.. ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد(۱۳۷۵)، مجمع البحرین، تهران: مکتبه المرتضویه.. ...
  • عاملی، محمدبن الحسن[بی تا]، وسائل الشیعه، بیروت: دار احیاء التراث ...
  • عاملی، محمدبن الحسن[بی تا]، هدایه الامه الی احکام الائمه، [بی ...
  • عاملی(شهیداول)،محمدبن مکی[بی تا]، اللمعه الدمشقیه، قم:دارالفکر.. ...
  • عاملی(شهیداول)،محمدبن مکی[بی تا]، الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه، قم:موسسه النشر ...
  • فارمر، هنری جورج(۱۳۹۷ش)، تاریخ موسیقی خاور زمین، ترجمه بهزاد باشی، ...
  • قلعجی، محمد رواس(۱۴۰۸)، معجم لغه الفقهاء،[بی جا]: دارالنفائس للطباعه و ...
  • کاشانی، محمدمحسن(۱۴۰۶)، الوافی، اصفهان: کتابخانه امام امیر المومنین علی علیه ...
  • کاهن، کلود(۱۳۸۹)، فتوت به مثابه ساختار اجتماعی، اطلاعات حکمت و ...
  • [.............](۱۳۸۰)، کتاب مقدس، ترجمه فاضل همدانی، تهران: اساطیر.. ...
  • کربن، هانری(۱۳۸۳)، آیین جوانمردی، تهران: نشر نو.. ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب(۱۴۰۷)، الکافی، تهران: دار الکتب الاسلامیه.. ...
  • گراوند،مجتبی(۱۳۹۱)، بررسی و تحلیل گفتمان فتوت در تاریخ اسلام، مطالعات ...
  • مجلسی، محمدتقی(۱۴۰۶)، روضه المتقین، قم: موسسه فرهنگی اسلامی کوشانبور.. ...
  • مجلسی، محمدباقر(۱۴۰۴)، مرآه العقول، [بی جا]: دار الکتب الاسلامیه.. ...
  • مکی، محمدبن جمال الدین[بی تا]، اللمعه الدمشقیه، [بی جا].. ...
  • نجاشی، احمدبن علی(۱۳۶۵ش)، رجال، قم: جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه.. ...
  • نکونام، محمدرضا(۱۳۹۳)، فقه غنا و موسیقی، اسلام شهر: انتشارات صبح ...
  • نلسون،کریستینا(۱۳۹۰ش)، هنر قرائت قرآن، ترجمه محمدرضا ستوده نیا و زهرا ...
  • نوری، حسین[بی تا]، مستدرک الوسائل، قم: موسسه آل البیت علیهم ...
  • واعظ کاشفی، مولاناحسین(۱۳۵۰)، فتوت نامه سلطانی، تهران:پارس و بهمن.. ...
  • وکیلی، محمدحسن(۱۳۹۸)، شهید عارف، مشهد:موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف ...
  • یوسف پور، محمدکاظم(۱۳۸۰)، نقد صوفی، تهران: انتشارات روزنه ...
  • نمایش کامل مراجع