واکاوی گفتمان های پزشکی مبتنی بر شواهد و طب سنتی ایرانی با رویکرد فوکویی: راهکاری برای تعامل و گفتگوی انتقادی در نظام سلامت

چارچوب تحلیلی میشل فوکو با تمرکز بر تاریخ مندی دانش و کارکردهای اجتماعی-سیاسی نهاد پزشکی، زمینه را برای نقد ساختارهای حاکم بر سلامت و درمان فراهم می سازد. پزشکی مبتنی بر شواهد به عنوان گفتمان مسلط معاصر، با تاکید بر روش شناسی اثبات گرایانه و مدل زیست شناختی، دانش و قدرت را در نظام سلامت شکل می دهد و طب سنتی ایرانی را در موقعیتی حاشیه ای قرار می دهد. در مقابل، طب سنتی ایرانی با نگرش کل نگر، توجه به تفاوت های فردی، و ارتباط با فلسفه و عرفان، گفتمانی متفاوت با قواعد و رویکرد خاص خود است. تحلیل فوکویی نشان می دهد که این دو گفتمان نه صرفا تقابل علم و سنت، بلکه شبکه ای پیچیده از روابط قدرت/دانش هستند که در بستر تاریخی و اجتماعی شکل گرفته اند. راهکار پیشنهادی مقاله، شناخت تفاوت ها و ایجاد فضای گفتگوی انتقادی میان این دو گفتمان برای رسیدن به تعامل سازنده است. این رویکرد می تواند فهم عمیق تری از سازوکارهای قدرت و مقاومت در حوزه پزشکی معاصر فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

پزشکی مبتنی بر شواهد ، طب سنتی ایرانی ، تحلیل گفتمانی ، رویکرد فوکویی