تبیین تطبیقی معماری صفویه و قاجاریه: تاثیر الگوهای تاریخی بر طراحی معماری معاصر ایران

  • سال انتشار: 1403
  • محل انتشار: نهمین همایش بین المللی عمران، معماری و شهر سبز پایدار
  • کد COI اختصاصی: CASGC09_099
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 109
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

مولود صرافی

دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

عباس دمرچلی

عضو هیئت علمی وابسته، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، تهران، ایران

چکیده

معماری ایرانی در طول تاریخ، همواره بازتابی از تغییرات اجتماعی، فرهنگی و تاریخی بوده است. دو دوره صفویه و قاجاریه به عنوان دو دوره برجسته در تاریخ معماری ایران، تاثیرات عمیقی بر هویت معماری کشور گذاشته اند. معماری صفویه، با تاکید بر هندسه عرفانی، نظم تقارن و شکوه طراحی شهری، به ایجاد فضاهای مذهبی و عمومی منظم پرداخت. بناهایی مانند مسجد شیخ لطف الله و میدان نقش جهان نمونه هایی از معماری بینظیر این دوره هستند که در آنها هماهنگی میان فرم و عملکرد به وضوح مشاهده می شود. در مقابل، معماری قاجاریه با تاثیرپذیری از معماری غربی، به ویژه در تزئینات و فرم های جدید، به سمت نمایش قدرت حکومتی و تجمل گرایی حرکت کرد. استفاده از شیشه رنگی، آینه کاری و طاق های اروپایی در کاخ گلستان و عمارت مسعودیه از برجسته ترین ویژگی های این دوره است. این پژوهش به مقایسه ویژگی های معماری دو دوره صفویه و قاجاریه از منظر ساختار، تزئینات و تاثیرات فرهنگی و خارجی پرداخته است. همچنین، تاثیرات این دو دوره بر معماری معاصر ایران مورد بررسی قرار گرفته است. معماری معاصر ایران، در تالش برای حفظ هویت ایرانی، از اصول صفویه مانند تقارن و نظم و از جزئیات تزئینی قاجاریه بهره برده است، در حالی که با استفاده از فناوری های نوین، به سمت طراحی هایی ساده و مینیمالیستی حرکت کرده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ترکیب ویژگی های معماری سنتی ایران با نیازهای مدرن می تواند راهکاری موثر برای بازآفرینی هویت معماری ایرانی در دوران معاصر باشد.

کلیدواژه ها

معماری صفویه, معماری قاجاریه, معماری معاصر ایران, هندسه اسلامی, تاثیرات غربی

مقالات مرتبط جدید

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.