تاثیر فرایند روغن- گرمایی بر عملکرد بیولوژیکی، فیزیکی و مکانیکی گرما چوب تولید شده
- سال انتشار: 1403
- محل انتشار: فصلنامه تحقیقات علوم چوب و کاغذ ایران، دوره: 39، شماره: 3
- کد COI اختصاصی: JR_IJWPR-39-3_005
- زبان مقاله: فارسی
- تعداد مشاهده: 136
نویسندگان
استادیار، بخش تحقیقات علوم چوب و فراورده های آن، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته مکاترونیک، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد مرکزی، تهران، ایران
استادیار، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
استادیار، بخش تحقیقات علوم چوب و فراورده های آن، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
چکیده
سابقه و هدف: چوب با توجه به ماهیت طبیعی آن، دارای محدودیت هایی در خواص و کاربرد است که برای رفع آنها، نیاز به اصلاح دارد. اصلاح چوب معمولا با اهداف مختلف و روش های متعددی انجام می شود. یکی از روش های اصلاح چوب، استفاده از تیمارهای حرارتی به منظور بهبود ثبات ابعادی و افزایش دوام بیولوژیکی چوب است؛ اما آنچه مسلم است آن است که اصلاح حرارتی چوب بر سایر خواص فیزیکی و مکانیکی چوب نیز تاثیرگذار است. اصلاح حرارتی چوب در حضور اکسیژن سبب اکسیداسیون ساختار شیمیایی چوب شده و منجر به کاهش خواص فیزیکی و مکانیکی چوب می گردد. ازاین رو حذف اکسیژن در طول فرایند تیمار حرارتی می تواند سبب کاهش اثرهای تخریبی این تیمار گردد. در این بررسی با به کارگیری فرایند روغن- گرمایی (Thermo-oil) و حذف اکسیژن در طول فرایند، به ارزیابی تاثیر این تیمار بر عملکرد قارچ عامل پوسیدگی سفید (Trametes versicolor) پرداخته شده است. همچنین تاثیر تیمار حرارتی (فرایند روغن- گرمایی) در محیط فاقد اکسیژن بر خواص مهندسی گونه های چوبی غان و کاج ارزیابی شد. مواد و روش ها: در این بررسی نمونه های مورد نظر از دو گونه چوبی غان (Betula SP.) و کاج (Pinus SP.) تهیه شدند. تیمار گرمایی نمونه های مورد نظر با استفاده از فرایند روغن- گرمایی، در یک سیلندر مجهز به سیستم فشار و خلا انجام شد. همچنین از روغن بازیافت شده صنعتی برای تیمار گرمایی نمونه ها استفاده گردید. دما و زمان مورد استفاده در این تیمار به ترتیب ۱۹۵ درجه سانتی گراد و ۵ ساعت در نظر گرفته شد. در پایان فرایند تیمار، روغن مورد استفاده از سیلندر اصلی به داخل مخزن روغن تخلیه شده و پس از اعمال خلا نمونه ها از داخل سیلندر خارج گردیدند. به منظور بررسی مقاومت بیولوژیکی و نیز خواص فیزیکی و مکانیکی (جذب آب و واکشیدگی، دانسیته، کاهش وزن، مقاومت خمشی، مقاومت به فشار موازی الیاف و مقاومت به ضربه) از چوب های تیمار شده و شاهد، نمونه های آزمونی در ابعاد استاندارد تهیه گردید. به منظور تجزیه وتحلیل آماری از نرم افزار SPSS استفاده شد. از آزمون تجزیه واریانس ANOVA نیز برای مقایسه بین گروهها استفاده شد. یافته ها: بررسی نتایج به دست آمده نشان داد که تیمار روغن- گرمایی می تواند سبب کاهش عملکرد قارچ عامل پوسیدگی سفید و نیز اثرگذاری کمتر این قارچ بر خواص فیزیکی و مکانیکی هر دو گونه چوبی گردد. همچنین نتایج نشان داد که تیمار روغن- گرمایی سبب بهبود ویژگی های فیزیکی و کاهش ویژگی های مکانیکی به استثنای مقاومت فشاری موازی الیاف گردید. نتیجه گیری: تیمار روغن-گرمایی در درجه حرارت بالا سبب تغییرات ساختاری چوب شده و ویژگی های فیزیکی و مکانیکی چوب را تحت تاثیر قرار می دهد. همچنین تغییرات ساختاری به وجود آمده در اثر تیمار حرارتی می تواند عاملی موثر و بازدارنده بر اثرگذاری و عملکرد قارچ عامل پوسیدگی سفید بر خواص فیزیکی و مکانیکی چوب باشد.کلیدواژه ها
واژه های کلیدی: گرما چوب, روغن- گرمایی, خواص فیزیکی و مکانیکی, قارچاطلاعات بیشتر در مورد COI
COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.
کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.