اخلاق باور فقهی؛ رویکردها و اصول

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 38

فایل این مقاله در 35 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_AKGH-19-4_004

تاریخ نمایه سازی: 23 خرداد 1403

چکیده مقاله:

اخلاق باور یکی از حوزه های اخلاق کاربردی بوده که به الزام های اخلاقی حاکم بر باورمندی و حفظ باورهای ذهنی می پردازد. استنباط حکم فقهی یکی از افعال اختیاری ذهنی فقیه در حوزه باورمندی و حفظ باورهای (احکام) فقهی است. مطابق با اخلاق باور الزام هایی اخلاقی بر باور آوردن به یک حکم تکلیفی و وضعی فقهی حاکم است. اما الزام ها و اصول اخلاقی حاکم بر باورمندی به احکام فقهی به عنوان یک فرایند اختیاری ذهنی چیست؟ تا کنون بحثی با این عنوان و مسئله درباره باورهای فقهی انجام نگرفته است. در این مقاله سعی شده از مباحث فقهی چند رویکرد کلی و اصول مستنبط از آنها درباره اخلاق باور فقهی اصطیاد و معرفی شود. سه رویکرد کلی درباره اخلاق باور فقهی قابل استفاده از کلمات فقها است؛ ۱. رویکرد فضیلتگرایانه بر ملکه قدسیه اجتهاد تاکید کرده و استنباطی را اخلاقی و صحیح دانسته که منطبق با فضایل اخلاقی مرتبط باشد، ۲. رویکرد وظیفه گرایانه بر نحوه ارتباط انسان با خدا که به نحو عبد و مولای عرفی یا فراتر از آن (نظریه حق الطاعه) تاکید می کند و هنجار کلی اخلاق باور فقهی را بر این اساس تبیین می کند، ۳. آخرین رویکرد هم نتیجه گرایانه بوده و در تنظیم هنجار کلی اخلاق باور فقهی بر اهداف فقه تاکید می کند.

نویسندگان

سیدمحمدباقر میرصانع

استادیار گروه اخلاق نظری، پژوهشگاه قرآن و حدیث

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • کتاب نامهآملی، میرزا محمدتقی (۱۳۸۸)، الاجتهاد و التقلید، قم: نوید ...
  • الهی خراسانی، علی (۱۳۹۵)، نظریه اعتبار قانونی در گذار از ...
  • ایازی، سیدمحمدعلی (۱۳۸۹)، ملاکات احکام و شیوه های استکشاف آن، ...
  • بجنوردی، حسن (۱۳۸۰)، منتهی الاصول، تهران: بی نا ...
  • بهبهانی، محمدباقربن محمد اکمل (۱۴۱۵ق)، الاجتهاد و التقلید (الفوائد الحائریه)، ...
  • جعفریان، رسول (۱۳۸۷)، «یک اجازه نامه با امضای سه مرجع ...
  • چیگنل، اندرو (۱۳۹۵)، «اخلاق باور» در: مجموعه دانشنامه فلسفه استنفورد، ...
  • حسینی فیروزآبادی، محمد (۱۴۱۸ق)، منتهی العنایه فی شرح الکفایه، قم: ...
  • حکیم، سیدمحمدحسن (۱۳۹۵)، «واژه "حجت" در اندیشه اسلامی با محوریت ...
  • https://www.sid.ir/fa/seminar/ViewPaper.aspx?ID=۸۱۷۵ حلی، مقدادبن عبدالله سیوری (۱۴۰۳ق)، نضد القواعد الفقهیه علی مذهب ...
  • شهید اول، محمدبن مکی عاملی (۱۴۱۹ق)، ذکری الشیعه فی احکام ...
  • شهید اول، محمدبن مکی عاملی (بی تا«الف»)، القواعد و الفوائد، ...
  • شهید اول، محمدبن مکی عاملی (بی تا «ب»)، رسائل الشهید ...
  • شهید ثانی، زینالدین بن علی (۱۴۰۹ق)، منیه المرید فی ادب ...
  • صدر، سیدرضا (۱۴۲۰ق)، الاجتهاد و التقلید، چ۲، قم: بی نا ...
  • صدر، سیدمحمدباقر (۱۳۷۹)، المعالم الجدیده للاصول، چ۲، قم:کنگره شهید صدر ...
  • صدر، سیدمحمدباقر (۱۴۱۷ق«الف») بحوث فی علم الاصول، تقریرات سیدمحمود هاشمی، ...
  • صدر، سیدمحمدباقر (۱۴۱۷ق«ب»)، بحوث فی علم الاصول، تقریرات حسن عبدالساتر، ...
  • صدر، سیدمحمدباقر (۱۴۱۸ق)، دروس فی علم الاصول، چ۵، قم: موسسه ...
  • صدوق، ابن بابویه، محمدبن علی (۱۳۶۲)، الخصال، قم: بی نا ...
  • صدوق، ابن بابویه، محمدبن علی (۱۳۷۶)، الامالی، چ۶، تهران: بی ...
  • صدوق، ابن بابویه، محمدبن علی (۱۴۰۳ق)، معانی الاخبار، قم: بی ...
  • صفار، محمدبن حسن (۱۴۰۴ق)، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد۹، ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۹۰ق)، اعلام الوری باعلام الهدی، چ۳، ...
  • عاملی، حسن بن زین الدین (۱۴۱۸ق)، معالم الدین و ملاذ ...
  • عراقی، ضیاءالدین (۱۳۸۸)، الاجتهاد و التقلید، قم: بی نا ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (۱۴۲۰ق)، تحریر ...
  • علی اکبریان، حسنعلی (۱۳۹۵)، درآمدی بر فلسفه احکام: کارکردها و ...
  • فاضل تونی ، عبدالله بن محمد (۱۴۱۵ق)، الوافیه فی اصول ...
  • فنایی، ابوالقاسم (۱۳۹۴)، اخلاق دین شناسی، تهران: نگاه معاصر ...
  • کاشف الغطاء، علی (۱۳۸۱ق)، النور الساطع فی الفقه النافع، نجف: ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب(۱۴۰۷ق)، الکافی، چ۴، تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • کیلفورد، ویلیام (۱۳۹۴)، اخلاق باور، ترجمه علی قنبریان، تهران: درخت ...
  • مکی عاملی، سیدحسین یوسف (۱۳۹۱ق)، قواعد استنباط الاحکام، قم: بی ...
  • موسوی زنجانی، محمدبن ابوالقاسم (۱۳۱۶ق)، التنقیذ لاحکام التقلید، تهران: نشر ...
  • موسوی گلپایگانی، سیدجمال الدین (۱۳۷۰ق)، رسائل، نجف: بی نا ...
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن (۱۴۳۰ق)، القوانین المحکمه فی الاصول، ...
  • نراقی، محمدمهدی بن ابیذر (۱۳۸۸)، انیس المجتهدین فی علم الاصول، ...
  • نمایش کامل مراجع