اصول حجیت فعل معصوم (ع) و نحوه استنباط از آن برای صدور حکم شرعی

  • سال انتشار: 1402
  • محل انتشار: پانزدهمین کنفرانس ملی حقوق، علوم اجتماعی و انسانی، روانشناسی و مشاوره
  • کد COI اختصاصی: HSPC15_246
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 407
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

سعید آقابیگی

سطح چهار (دکتری) حوزه علمیه قم

علی علی پور

سطح چهار (دکتری) حوزه علمیه قم

چکیده

از جمله منابع استنباط احکام شرعی، سنت معصومان است که خود به سه قسم قول، فعل و تقریر تقسیم می شود. در این میان نقش سنت قولی به دلیل صراحت آن بیشتر است، اما به نقش فعل معصوم در استنباط حکم شرعی کمتر پرداخته شده است. سوالی که در این میان مطرح می شود آن است که آیا تمامی افعال معصومین حجیت در استنباط حکم شرعی دارند یا برخی از آنها، و اگر برخی از آنها حجبت دارند ملاک فعل دارای حجیت چیست. پژوهش حاضر به این مسئله می پردازد که نقش سنت معصوم در استنباط حکم شرعی چقدر است و کدام افعال معصوم را می توان دارای حجیت دانست. این مسئله اهمیت بسیار زیادی دارد چرا که فعل معصوم یکی از مهم ترین منابع استنباط حکم شرعی است که برخی مواقع از قول معصوم نیز اهمیت بیشتری می یابد، اما میزان پرداختن به آن و همچنین احکامی که از آن استخراج شده، با میزان اهمیت آن همخوانی ندارد. نتیجه پژوهش آن است که اولا فعل معصوم در استنباط حکم شرعی کاملا حجیت دارد و در برخی موارد حجیت آن بیشتر از قول است که این حجیت با دلایل مختلف اثبات می شود. و ثانیا تمامی افعال معصوم را نمی توان دارای حجیت برای حکم شرعی دانست چرا که بسیاری از آنها افعال طبیعی انسانی، افعال عرفی متناسب با زمان و مکان و یا افعال دنیوی به قصد کسب منفعت و دفع ضرر بوده است و جنبه شرعی در آنها مدنظر نبوده است. اما افعال بیانی معصوم دارای حجیت است و مراد از افعال بیانی آن دسته از افعال معصوم هستند که به قصد نشان دادن نحوه انجام دستورات شرعی انجام شده اند.

کلیدواژه ها

فعل معصوم، حجیت، حکم شرعی

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.