تحولات متغیرهای پولی در ایران ( ۱۳۸۰ - ۱۴۰۱ )

نوع محتوی: طرح پژوهشی
زبان: فارسی
شناسه ملی سند علمی: R-1951874
تاریخ درج در سایت: 21 فروردین 1403
دسته بندی علمی: توسعه اقتصادی
مشاهده: 467
تعداد صفحات: 41
سال انتشار: 1401

فایل این طرح پژوهشی در 41 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این طرح پژوهشی:

چکیده طرح پژوهشی:

بازار پول یکی از کلید یترین بازارها در اقتصاد است که همراه با بازار سرمایه، کالبد نظام مالی را تشکیل
میدهند. در این بازار، ابزارهای بدهی کوتاهمدت، در دو سطح خرد و کلان مبادله میگردند. در اقتصاد ایران
به دلیل توسع ه اندک و عمق کم بازار سرمایه، وظیفه اصلی تامین مالی بر عهده بازار پول و ب هطور خاص
بان کها و موسسات اعتباری است. از نتایج این اتفاق میتوان به انتقال هرگونه ناترازی و عدم تعادل در بازار
پول و بان کها به نظام اقتصادی اشاره کرد.
یکی از مهمترین رویکردهای موجود برای بررسی بازار پول، پایش تغییر و تحولات متغیرهای عمده پولی
نظیر پایه پولی، نقدینگی، خالص داراییهای نظام بانکی و مواردی از این دست میباشد. در این میان، پایه
پولی به عنوان یکی از کلیدیترین متغیرهای بازار پول، نقشی اساسی در رشد نقدینگی و تورم ایفا میکند.
چهار منبع عمده برای رشد پایه پولی در ترازنامه بانک مرکزی وجود دارد که شامل خالص دارای یهای خارجی
بانک مرکزی، خالص بدهی دولت به بانک مرکزی، بدهی بان کها به بانک مرکزی و خالص سایر اقلام است.
در اقتصاد ایران طی دوره زمانی ) ۱ ) ۱۳۸۰ ( - ۲ ) ۱۴۰۱ ، پایه پولی بیش از ۸۱ برابر شده و به ۶۹۰۷ هزار
میلیارد ریال در پایان دوره رسیده است. در بین منابع پایه پولی، خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی به
طور متوسط بیشترین میزان را به خود اختصاص داده است. رشد خالص دارای یهای خارجی میتواند ناشی
از دو عامل افزایش ارزش ارز )در برابر ریال( و طلا یا افزایش حجم خرید ارز از دولت باشد. پس از خال ص
دارای یهای خارجی بانک مرکزی، بدهی بانکها به بانک مرکزی بیشترین نقش را در افزایش پایه پولی ایفا
میکند. با ای نوجود باید توجه داشت که در سا لهای مختلف، نقش این دو قلم دارایی در رشد پایه پولی
متفاوت بوده است.

فهرست مطالب طرح پژوهشی

خلاصه مدی ریتی ۱

مقدم ه ۵

۱ روند متغیرهای عمده بازار پول در ایران در چارچوب تحولات دار ای یها و بد هیها ی نظام بانک ی ۵

۲ مروری بر وضعی ت نهاده ای مالی )بان کها و موسسا ت اعتباری غیر بانکی( در بازا ر پول ۱۸

۲ - ۱ سپرد هها و تسهیلات بانکها و موسسات اعتبا ری غ یربانک ی ۱۸

۲ - ۲ بد هی بخش دولتی به بان کها و موسسات اعتبار ی ۲۳

۲ - ۳ مطالبات غیرجاری بانکها و موسسات اعتبا ر ی ۲۴

۳ بازار بینبانکی در اقتصاد ایرا ن ۲۶

۴ چالشهای بازار پول در اقتصاد ایرا ن ۲۸

جمعبندی و توصی ههای سیاستی ۳۰

فهرس ت مناب ع ۳۵

فهرست نمودارها و جداول

نمودار ۱ حجم و نرخ رشد پایه پولی در ایران، ) ۱ ) ۱۳۸۰ ( - ۲ ) ۱۴۰۱ )هزار میلیارد ریال- درصد ( ۶

نمودار ۲ منابع پ ایه پولی طی دوره زمانی ) ۱ ) ۱۳۸۰ ( - ۲ ) ۱۴۰۱ ) هزار میلیارد ریال ( ۷

نمودار ۳ نرخ رشد مصارف پایه پولی طی دوره زمانی ) ۲ ) ۱۴۰۱ ( - ۱ ) ۱۳۸۰ )درصد( ۹

نمودار ۴ حجم و نرخ رشد نقدینگی طی دوره زمانی ) ۱ ) ۱۳۸۰ ( - ۲ ) ۱۴۰۱ ۱۰

نمودار ۵ نرخ رشد نقدینگ ی، نرخ رشد اقتصادی و نسب ت نقدینگی به تولید ناخال ص ۱۱

نمودار ۶ ضری ب فزاینده نق دینگی طی دوره زمانی ) ۱ ) ۱۳۸۰ ( - ۲ ) ۱۴۰۱ ۱۳

نمودار ۷ نسب ت سپرده قانو نی به سپرد هها، نسب ت اسکناس و مسکوک در دس ت اشخاص به سپرد هها ۱۴

نمودار ۸ عوامل موثر بر افزا یش نق دینگی )هزار میلیارد ر یال ( ۱۵

نمودار ۹ سهم پول و شبه پول از نقدینگی )درصد ( ۱۵

نمودار ۱۰ نسب ت پول به شبه پول )نسب ت س ی الی ت نقدین گی( طی دوره زمانی ۱۶

نمودار ۱۱ نرخ رشد پول و شبه پول طی دوره زمانی ) ۱ ) ۱۳۸۰ (- ۲ ) ۱۴۰۱ )درصد ( ۱۷

نمودار ۱۲ سهم اسکناس و مسکوک در دس ت اشخاص و سپرد ههای دیداری در نقد ینگی ۱۷

نمودار ۱۳ نرخ رشد سپرد هها و تسهیلات بان کها و موسسات اعتباری غیربانک ی ۱۸

نمودار ۱۴ سهم تسهیلات ب ه تفکیک عقود طی دوره زما نی ) ۱ ) ۱۳۸۵ (- ۲ ) ۱۴۰۱ )درصد ( ۲۰

نمودار ۱۵ سهم تسهیلات ب ه تفکیک عقود در بان کهای تجاری طی دوره زمانی ) ۱ ) ۱۳۸۵ (- ۲ ) ۱۴۰۱ ۲۱

نمودار ۱۶ سهم تسهیلات ب ه تفکیک عقود در بان کهای تخصصی طی دوره زمان ی ۲۲

نمودار ۱۷ سهم تسهیلات ب ه تفکیک عقود در بان کهای غیردولتی و موسسات اعتبار ی ۲۳

نمودار ۱۸ بد هی بخش دول تی به بان کها و موسسات اعتباری طی دوره زمان ی ۲۴

نمودار ۱۹ سهم مطالبات غیرجاری از کل مطالبات )درصد ( ۲۵

جدول ۱ مطالبات غیرجاری براساس گرو ههای مختلف آن در سا لهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ ۲۵

نمودار ۲۰ سهم مطالبات غیرجاری از کل مطالبات در ایران و برخی دیگر از کشورها ۲۶

نمودار ۲۱ حجم معاملات روزانه و نرخ بهره در بازار ب ینبانکی در ایرا ن ۲۸__

نمایش کامل متن