هنر کاشی کاری معماری در اوایل دوره صفویه (مطالعه موردی: از روند تاریخی تا معاصر)

  • سال انتشار: 1402
  • محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی طراحی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
  • کد COI اختصاصی: DCAUCONF01_116
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 199
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

بابک محمدی

دانشجوی کارشناسی ناپیوسته مهندسی حرفه ای معماری، دانشکده مهارت و کارآفرینی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

مهدیه مخبر تکمه داش

دانشجوی کارشناسی ناپیوسته مهندسی حرفه ای معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، ایران

نگین زارع آقدرق

دانشجوی کارشناسی ناپیوسته مهندسی حرفه ای معماری، دانشکده مهارت و کارآفرینی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

محمد یاری

کارشناسی ارشد مهندسی معماری، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، ایران

مهین سلیمی بایقراء

دانشجوی کارشناسی ناپیوسته مهندسی حرفه ای معماری، دانشکده مهارت و کارآفرینی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

چکیده

هزاران سال قبل از اینکه بشر فلزات را بشناسد و آینه فلزی بسازد، انسان از آب به عنوان آینه استفاده می کرد. اسطوره یونان باستان نرگس این را تایید می کند. آینه احتمالا یکی از اولین ابزارهای ساخت بشر است که با دانش فلز و توانایی پرداخت آن ساخته شده است. ساخت و استفاده از آینه های شیشه ای از آغاز قرن سیزدهم میلادی در اروپا رایج شد و در اواسط قرن هفدهم میلادی در سراسر اروپا گسترش یافت و استفاده از آن افزایش یافت. اثر هنری کاشی آینه یکی از جدیدترین ابتکارات هنر معنوی ایرانی است که با بیان نمادین و شخصیت اسرارآمیز خود، مکاشفات و اندیشه های عرفانی در پوشش ماده و صورت را به مخاطب خود می رساند و آگاهانه و ناخودآگاه آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. این هنر زبانی است باطنی برای انتقال مفاهیم شهودی و یادآوری شیوه زندگی موروثی آنها از پیشینیان، چرا که هنر سنتی همواره مبتنی بر نمادها و تمثیل ها بوده و بیانگر روح زمانه خود بوده است. اولین اوج کاشی های آینه کاری در فضاهای معماری ایران، مصادف با آمیختگی تصوف و تشیع در اوایل دوره شاهنشاهی صفوی بود. سلسله صفویه ریشه و نسب صوفیانه داشت و در میان صوفیان زبان باطن، زبان شریعت و حق است و ابزار آن زبان نماد و نشانه است. به دلیل عدم توجه و عدم توجه به ثبت اسناد خاص، اسرار حاکم بر این نظام، شرایط جدید تاریخی و تحولات عمیق و آشکار در قلمرو تاریخ معاصر، رد یا مغفول مانده است. این پژوهش با هدف تاثیرگذاری اندیشه های عرفانی ایرانی درباره آیینه، با منابع موجود تاریخی و معاصر و تحلیل آنها به معانی نهفته در این هنر می پردازد و پیوند آن با تصوف و عرفان را از طریق ادبیات عرفانی و روند تاریخی آن آشکار می سازد.

کلیدواژه ها

صفویه، اندیشه های عرفانی، تصوف، هنر آینه کاری، معماری ایرانی – اسلامی.

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.