بررسی منطقه ای پتانسیل تابش خورشیدی با ارزیابی و بهینه سازی روش های درون یابی در سطح کشور ایران

  • سال انتشار: 1393
  • محل انتشار: فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای، دوره: 4، شماره: 16
  • کد COI اختصاصی: JR_JZPM-4-16_003
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 256
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

نوید هوشنگی

کارشناسی ارشد سیستم اطلاعات مکانی (GIS)، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

علی اصغر آل شیخ

دانشیار سیستم اطلاعات مکانی (GIS)، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

حسین هلالی

استادیار سیستم اطلاعات مکانی (GIS)، دانشکده نقشه برداری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

چکیده

تعیین محل بهینه­ی نیروگاه­های خورشیدی عاملی تاثیرگذار در افزایش بهره وری آن ها بوده و تابعی از دقت محاسبه­ی پتانسیل تابش خورشیدی می باشد. استفاده از روابط مکانی میان داده­ها در روش­های درون­یابی، موجب افزایش دقت تخمین پتانسیل تابشی برای مناطق مختلف کشور می گردد. تنوع بالای روش­های درون­یابی و تفاوت­های محسوس در نتایج آن­ها لزوم بررسی این روش­ها را می­رساند. در تحقیق حاضر روش­های درون­یابی؛ وزن­دهی معکوس فاصله (IDW)، تابع پایه­ی شعاعی (RBF)، درون­یابی پخشی (DI)، کریجینگ و کوکریجینگ پیاده سازی شده و نتایج حاصل با اعتبارسنجی متقابل مقایسه شدند. به منظور افزایش دقت روش کوکریجینگ، نقشه­ی پتانسیل تابشی برآورد شده با مدل SolarGIS به عنوان داده­ی کمکی با داده­های مشاهداتی تلفیق گردید. بررسی نتایج نشان می دهد که بهینه­سازی عوامل موثر در روش­های درون­یابی موجب افزایش همگرایی ۳/۸ درصدی مقادیر نتایج می­گردد. از بین روش­های درون­یابی، روش کوکریجینگ با داده­های کمکی دما و ارتفاع با خطای جذر میانگین مربعاتی (RMSE) برابر با ۸۲/۹ وات ­بر مترمربع سطح بهینه را تخمین زد. با واردکردن نقشه پتانسیل تابشی حاصل از تصاویر ماهواره­ای (مدل SolarGIS) به عنوان داده­ی کمکی در روش کوکریجینگ، دقت سطح برآورد شده نسبت به کوکریجینگ و داده­های کمکی دما و ارتفاع ۱/۴% بهبود یافت. مطالعه­ی سطح تولیدشده نشان می­دهد، اغلب مناطق کشور، به ویژه بخش­های جنوبی از استعداد بالایی برای استفاده از انرژی تجدید­پذیر خورشیدی برخوردار هستند. لذا بخش­های میمند، سعادت­آباد، کوار و سروستان از استان فارس، باوی از خوزستان و نوک­آباد از استان سیستان و بلوچستان با اختلاف ناچیز به ترتیب به عنوان مناطق با پتانسیل تابشی بالا معرفی شدند.

کلیدواژه ها

پتانسیل تابش خورشیدی, درون یابی مکانی, انرژی خورشیدی, کوکریجینگ, ایران

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.