ارزیابی مدل AquaCrop برای شرایط اثر متقابل تنش شوری در مراحل مختلف رشد ذرت (در منطقه قزوین)

  • سال انتشار: 1402
  • محل انتشار: نشریه آبیاری و زهکشی ایران، دوره: 17، شماره: 4
  • کد COI اختصاصی: JR_IDJ-17-4_011
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 55
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

رضا سعیدی

گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

چکیده

آگاهی از پاسخ گیاهان به شیوه های کاربرد تنش شوری در مراحل رشد، می تواند باعث مدیریت بهتر تنش ها بشود. این پژوهش در سال ۱۴۰۰ بر روی ذرت رقم سینگل کراس ۷۰۴، در فضای مینی لایسیمتر و در منطقه قزوین انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا شد. تیمارهای شوری عصاره اشباع خاک (فاکتور اصلی) در چهار سطح (S۱)۷/۱، (S۲)۳، (S۳)۵ و (S۴)۷ دسی زیمنس بر متر به کار برده شدند. تیمارهای مرحله رشد گیاه (فاکتور فرعی) به صورت یک مرحله ای در مراحل (C۱) ۶برگی، (C۲) گل دهی، (C۳) شیری شدن دانه ها و دو مرحله ای شامل C۱C۲، C۱C۳ و C۲C۳ تعریف شدند. هدف از پژوهش، شبیه سازی عملکرد ذرت با مدل AquaCrop، در شرایط اعمال ناپیوسته تنش شوری در مراحل رشد گیاه بود. برای این منظور، از داده های تیمارهای یک مرحله ای رشد برای واسنجی مدل AquaCrop و از داده های تیمارهای دو مرحله ای رشد برای ارزیابی مدل مذکور استفاده شد. در اثر افزایش تنش شوری تا سطح S۴، میزان ماده خشک گیاهی از ۲/۱۵۷ گرم به ۹/۱۱۵، ۲/۵۳، ۷/۷۷، ۱/۸۶، ۹۷ و ۵/۴۶ گرم در هر بوته برای تیمارهای C۱، C۲، C۳، C۱C۲، C۱C۳ و C۲C۳ رسید. نتایج نشان داد که کاربرد ناگهانی تنش شوری در یک مرحله حساس رشد (مانند گل دهی یا شیری شدن دانه ها)، باعث ضرر بیشتر نسبت به تیمارهای C۱C۲ و C۱C۳ شده است. زیرا یک بار اعمال تنش شوری در مرحله ۶ برگی (C۱) رشد، موجب سازگاری (افزایش آستانه تحمل) گیاه به تنش های آتی شد. در ارزیابی مدل AquaCrop آماره های CRM، EF، R۲، RMSE، NRMSE و ME به ترتیب با مقادیر ۰۸۴/۰-، ۸۳۳/۰، ۹۱/۰، ۰۵/۱۲، %۳۴/۱۱ و ۳۲/۱۸ بیانگر دقت مناسب مدل در شبیه سازی عملکرد ذرت بود. درنتیجه با مدیریت تنش شوری در مراحل رشد گیاه، می توان اثرات منفی بر مقدار عملکرد محصول را کاهش داد. از طریق شبیه سازی عملکرد با مدل AquaCrop، حالات مختلف کاربرد تنش ها قابل ارزیابی خواهد بود.

کلیدواژه ها

حساسیت مرحله رشد, عملکرد, شبیه سازی

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.