تحلیل و نقد دیدگاه «قصد معصیت حضرت یوسف» در آیه ۲۴ سوره یوسف با تاکید بر تاویل های مفسران فریقین
- سال انتشار: 1401
- محل انتشار: پژوهشنامه کلام، دوره: 9، شماره: 17
- کد COI اختصاصی: JR_KALM-9-17_007
- زبان مقاله: فارسی
- تعداد مشاهده: 285
نویسندگان
دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران
استادیار گروه علوم قرآن و حدیث جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران
استادیار گروه علوم قرآن و حدیث جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران
چکیده
برخی از علمای مسلمان با استناد به ظاهر آیه ۲۴ سوره یوسف و شماری از احادیث ضعیف، به حضرت یوسفG نسبت قصد معصیت داده اند. گروهی نیز برای آیه، تاویل های غیر منطقی ارائه کرده اند. این شرایط، فهم معنای آیه را دشوار کرده است. پژوهش حاضر به روش توصیفی، تحلیلی مهم ترین نظریات و تاویل های آیه را تحلیل و نقد کرده است. دستاورد این تحقیق تبیین و تثبیت نظریه تفاوت متعلق«همت» و «هم» در دو جمله «همت به و هم بها» است. به گواهی جمله های «و راودته التیٖ هو فیٖ بیتها»، «هیت لک»، «معاذ الله» و «انه من عبادنا المخلصین»، متعلق «هم» زلیخا انجام گناه است، اما متعلق «هم» یوسف، عملی بازدارنده از گناه است، نه قصد گناه. به همین سبب، واژه «هم» دو مرتبه تکرار شده تا به این تفاوت اساسی اشاره کند. بنابراین آیه چنین معنا می شود: «زلیخا قصد کرد با یوسف گناه انجام دهد و یوسف قصد کرد با انجام عملی بازدارنده، زلیخا را از گناه بازدارد و ترک معصیت کند». در این لحظه اگر برهان رب نیامده بود، یعنی اگر یوسف از طرف خداوند به عاقبت هرگونه عکس العملی در مقابل زلیخا واقف نمی گشت، آن عمل بازدارنده را انجام می داد و در آن صورت متهم به خیانت می شد، اما چون یوسف به این علم دست یافت، حرکتی انجام نداد و صحنه را ترک کرد. به این ترتیب، خداوند سوء(عمل بازدارنده اتهام زا) و فحشا(زنا) را از حضرت یوسفG دور ساخت. این همان معنای عصمت مطلقه ای است که تمام انبیای الهی، از جمله حضرت یوسف، متصف به آن بودند.کلیدواژه ها
عصمت حضرت یوسف, هم, قصد گناه, آیه ۲۴ سوره یوسفاطلاعات بیشتر در مورد COI
COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.
کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.