ارتباط و پیوستگی رنگ در قرآن و معماری مسجد در تمدن اسلامی

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 59

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QCC-3-4_005

تاریخ نمایه سازی: 20 اسفند 1401

چکیده مقاله:

این پژوهش بر آن است عنصر رنگ را به عنوان کلید واژه مشترک که هم در آیات قرآن و هم در معماری مسجد در تمدن اسلامی وجود داد مورد بررسی و تبیین قرار دهد. درهنرومعماری تمدن اسلامی ، از رنگ ها بصورت خردمندانه ای استفاده می شود و این استفاده با آگاهی از معنای نمادین هر رنگ و واکنش کلی ایجاد شده از آن رنگ در روان انسان، و در مکانی مقدس- یعنی مسجد- انجام می پذیرد. تلاش هنرمند مسلمان همواره بر این بوده که با استفاده از شناخت اصول رنگ در معماری اسلامی، بتواند گامی موثر در مسیر شکوفایی هنر اسلامی در معماری مقدس مساجد بردارد . با توجه به اینکه هنرمند در معماری مساجد از اصیل ترین رنگها (که در قرآن از آنها نام برده شده) استفاده نموده، لذا محور اصلی پژوهش حاضر، تبیین ارتباط و پیوستگی تنگاتنگ تزیین معماری مسجد با عنصر رنگ-که در متن کتاب آسمانی به انواع آن نیز اشاره شده- می باشد. به روش توصیفی- تحلیلی از منابع و مطالعات تاریخ هنر این استنباط و نتیجه مطرح می شود که قرآن منبع اصلی اندیشه معمار مسلمان در تزیین پوشش داخلی و خارجی معماری مسجد در تمدن اسلامی بوده و معماران اسلامی به رنگ های مطرح شده در قرآن برای تزیین فضای داخلی و بیرونی مساجد توجه خاصی داشته اند.

نویسندگان

سید احمد عقیلی

دانشیار و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان

محمد رضا اسماعیلی

استادیار دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره. تهران. ایران

سید مصطفی طباطبایی

دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم. ...
  • آوینی، سیدمحمد، (۱۳۷۰)، مجموعه مقالات جاودانگی و هنر، تهران: دفتر ...
  • آیت اللهی، حبیب، (۱۳۸۰)، مبانی نظری هنرهای تجسمی، تهران: انتشارات ...
  • اتینگهاوزن، ریچارد والگ گرابار، (۱۳۷۸)، هنر و معماری اسلامی، ترجمه ...
  • اردوبادی، احمدصبور، (۱۳۶۸)، آیین بهزیستی در اسلام، تهران: نشر فرهنگ ...
  • اردلان، نادر و بختیار، لاله، (۱۳۸۰)، حس وحدت، ترجمه حمید ...
  • اردلان، نادر، (۱۳۹۰)، حس وحدت: نقش سنت درمعماری ایرانی، ترجمه ...
  • استرلین، هانری، (۱۳۷۷)، اصفهان تصویر بهشت، ترجمه جمشید ارجمند، تهران: ...
  • اصغری نژاد، محمد، (۱۳۷۹)، نگاهی به رنگ ها در قرآن، ...
  • امین، سیدرضاحسینی، (۱۳۸۱)، مسجد در علوم اسلامی (قرآن وسنت) (۱۵۶-۱۴۵)، ...
  • انصاری، مهدی، (۱۳۵۰)، هنر از دریچه نظریه، تهران: انتشارات روزبهان. ...
  • براند، هیلن (۱۳۸۰)، معماری اسلامی (شکل، کارکرد، معنی)، ترجمه باقر ...
  • بلخاری قهی، حسن، (۱۳۹۰)، مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی، ...
  • ________________، (۱۳۸۸)، مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی، تهران: سوره ...
  • بهادری، محمد، (۱۳۹۲)، اهمیت رنگ در فضاهای شهری، تهران: سوره. ...
  • بورکهارت، تیتوس، (۱۳۶۵)، هنر اسلامی، زبان و بیان؛ ترجمه مسعود ...
  • پاک نژاد، سیدرضا، (۱۳۶۱)، اولین دانشگاه آخرین پیامبر، تهران: ناشر ...
  • نقش و تاثیر رنگ بر ادراک فضاهای مذهبی در شهرهای تاریخی ایران [مقاله کنفرانسی]
  • خوش نظر، سید رحیم، (۱۳۸۸)، نور و رنگ در نگارگری ...
  • دشتی، محمد، (۱۳۷۹)، ترجمه نهج البلاغه، قم: نشر مشرقین، چاپ ...
  • ربیعی، هادی، (۱۳۹۰)، جستارهایی در چیستی هنر اسلامی، ج ۱، ...
  • رضایی، علی، (۱۳۸۲)، جایگاه مساجد در فرهنگ اسلامی، تهران: موسسه ...
  • رئیس زاده، مهناز وحسین مفید، (۱۳۸۳)، بیهوده سخن: ده مقاله ...
  • سعیدیان، سعید، (۱۳۸۱)، مسجد و معماری (۲۸۰-۲۶۷)، پرستشگاه در عهد ...
  • شهبازی، مجید، (۱۳۹۱)، «نقش عناصر طبیعت ونمادپردازی درعرفان و هنر ...
  • شیرازی (ملاصدرا)، صدرالدین محمد، (۱۳۹۱ ق)، حکمت المتعالیه، ج ۴، ...
  • نگاهى به مقوله رنگ در قرآن قسمت دوم [مقاله ژورنالی]
  • طالقانی، محمود، (۱۳۶۲)، پرتوی از قرآن، تهران: شرکت سهامی انتشار، ...
  • طباطبایی، محمدباقر، (۱۳۷۸)، مسجد و پیرامون (۱۸۷-۱۷۹)، مجموعه مقالات همایش ...
  • طباطبایی، محمدحسین، (۱۴۱۷ ق)، المیزان فی تفسیر قرآن، ج ۱، ...
  • عناقه، عبدالرحیم، (۱۳۹۱)، «تجلی عرفان در معماری مسجد»، فصلنامه تخصصی ...
  • عسگری، فاطمه و اقبالی، پرویز، (۱۳۹۲)، «تجلی نمادهای رنگی در ...
  • فیض کاشانی، ملامحسن، (۱۴۱۵ ق)، تفسیر الصافی، تحقیق: حسین اعلمی، ...
  • کربن، هانری، (۱۳۹۰)، واقع انگاری رنگ هاوعلم میزان، انشاالله رحمتی، ...
  • گرابار، الگ، (۱۳۷۹)، شکل گیری هنر اسلامی، مترجم مهرداد وحدتی ...
  • گراهام، گوردن، (۱۳۸۳)، فلسفه هنرها (درآمدی بر زیبایی شناسی)، ترجمه ...
  • گروتر، یورگ کورت، (۱۳۸۳)، زیبایی شناسی در معماری، ترجمه جهانشاه ...
  • گنجی، حمزه، (۱۳۹۲)، روان شناسی عمومی. تهران: نشر ساوالان، چاپ ...
  • ملاجعفری، طیبه و راضی، مهدی، (۱۳۸۴)، نقش مایه های نوشتاری ...
  • منصوریان قراکوزلو، مریم، (۱۳۸۸)، بازنمود عناصر قرآنی در معماری مساجد، ...
  • نصر، سید حسین، (۱۳۸۹)، هنر و معنویت اسلامی، ترجمه رحیم ...
  • ______________، (۱۳۷۰)، سنت اسلامی در معماری ایران (۶۸-۵۹)، ترجمه سید ...
  • _____________، (۱۳۸۰)، معرفت و امر قدسی، ترجمه فرزادحاجی میرزایی، تهران: ...
  • نوایی، کامبیز ،(۱۳۷۴)، نکاتی پیرامون نقوش اسلامی (۵۳-۴۴)، مجله صفه، ...
  • نیری، جواد شکاری، (۱۳۸۲)، جایگاه رنگ در فرهنگ و هنر ...
  • وایه، گاستون، (۱۳۶۳)، هنر اسلامی در سده های نخستین اسلامی، ...
  • Rippin A. The Islamic World [Colors], University of California Press, ...
  • نمایش کامل مراجع