ارزیابی کارایی شبیه سازی بارش_رواناب با استفاده از مدل مفهومی هیدرولوژیکی HBV؛ مطالعه موردی حوضه آبریز درگز

  • سال انتشار: 1401
  • محل انتشار: دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران، شهرسازی، محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
  • کد COI اختصاصی: ICACU02_1243
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 237
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

مهدی نساری

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش آب و سازههای هیدرولیکی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

رضا جاویدی صباغیان

استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

مجتبی شفیعی

استادیار پژوهشی، مرکز پژوهشی آب و محیط زیست شرقEWERIمشهد

چکیده

آب همواره از مهم ترین نیازهای بشر بوده و شناخت فرآیندهای آبی و مدیریت آن با توجه به نقش آب و شرایط خاص اقلیمی کشور، امری ضروری می باشد. در همین راستا شبیه سازی جریان که از مباحث اصلی هیدرولوژی می باشد را می توان با بهره گیری از مدلهای بارش_رواناب موردمطالعه قرارداد. مدلهای هیدرولوژی درواقع وظیفه تبدیل یک سامانه یا سیستم به حالتی سادهتر و خلاصه تر را دارند و به عنوان برقرارکننده ارتباط بین تئوری مسئله و عمل به دست آوردن اطلاعات، بررسی و تجزیه آنها شناخته می شوند. درواقع مدل نمایانگر واقعیت است و واکنش های مشخصی از حیات حقیقی را به تصویر می کشد و درنهایت سبب درک و شناخت فرایندهای هیدرولوژی می گردد. ازآنجایی که مدلهای بارش_رواناب دارای تنوع می باشند، انتخاب مدلی مناسب برای حوضه امری ضروری است . در این پژوهش از مدل هیدرولوژی مفهومی به نام HBV برای شبیه سازی بارش_رواناب در حوضه آبریز درگز استفادهشده است . جهت اجرای مدل و شبیه سازی فرایند بارش_رواناب در این حوضه ، کد رایانه ای در محیط نرم افزار متلب کدنویسی شده است . دوره شبیه سازی در این تحقیق از سال آبی ۸۴-۸۳ تا ۹۷-۹۸ بوده و از دادههایی قبیل درجه حرارت، بارش و تبخیر و تعرق پتانسیل در مقیاس روزانه به عنوان ورودی های مدل جهت شبیه سازی استفاده شده است . درنهایت پس از شبیه سازی و واسنجی ، با استفاده از ضرایب عملکرد مدل، نتا یج خروجی مورد تحلیل قرار گرفتند. این نتایج نشان دهنده مقدار ضریب تعیین ((R۲ برابر با ۹۹ /۰، حاصل RMSE برابر با ۰۷/۰، ضریب نش ساتکلیف (E) معادل ۵/۹ و درنهایت مقدار Bias برابر با ۳۲/۰ در دوره شبیه سازی پانزده ساله بوده که این مقادیر حاکی از سازگاری مطلوب مدل در حوضه آبریز درگز می باشد. همچنین مشخص گردید که سه پارامتر TT، SFCF و K۲ بیشترین تاثیر را بر روی نتایج خروجی دارند.

کلیدواژه ها

شبیه سازی بارش_رواناب، واسنجی ، مدل هیدرولوژی مفهومی ، حوضه آبریز درگز، مدل HBV

مقالات مرتبط جدید

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.