اثر کاربرد قارچ Rhizophagus intraradices و کود شیمیایی بر عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ و نخود در کشت مخلوط

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22

فایل این مقاله در 34 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_EJCP-15-2_001

تاریخ نمایه سازی: 30 آبان 1401

چکیده مقاله:

اثر کاربرد قارچ Rhizophagus intraradices و کود شیمیایی بر عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ و نخود در کشت مخلوطچکیدهسابقه و هدف: کشت مخلوط به عنوان انقلاب سبز جدید می تواند با استفاده بهتر از منابع، زمینه را برای تولید پایدار فراهم کند. در مدیریت پایدار بوم نظام های کشاورزی، کاربرد کودهای زیستی بویژه میکوریزا به عنوان مکمل یا جایگزین کودهای شیمیایی از اهمیت بالایی برخوردار است. بر همین اساس مطالعهای با هدف ارزیابی اثر قارچ Rhizophagus intraradices و کودهای شیمیایی بر عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ و نخود در کشت مخلوط اجرا گردید.مواد و روشها: یک آزمایش مزرعهای به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با ۲۰ تیمار و سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه در سال زراعی ۱۳۹۸ اجرا گردید. فاکتور اول شامل الگوهای مختلف کشت (P۱: کشت خالص گلرنگ، :P۲ کشت خالص نخود، :P۳ کشت یک ردیف گلرنگ+ یک ردیف نخود، :P۴ کشت سه ردیف گلرنگ+ دو ردیف نخود و :P۵ کشت، چهار ردیف گلرنگ+ دو ردیف نخود) و فاکتور دوم شامل منابع مختلف کودی:F۱) عدم کاربرد کود، :F۲قارچ میکوریزا (Rhizophagus intraradices)، :F۳ کود شیمیایی توصیه شده و F۴: ۵۰ درصد کود شیمیایی+ قارچ میکوریزا) بودند.یافته ها: نتایج نشان داد بیشترین عملکرد دانه گلرنگ (۶/ ۱۹۰۶ کیلوگرم در هکتار) و نخود ( ۷۶۵ کیلوگرم در هکتار) در کشت خالص با کاربرد تلفیقی ۵۰ درصد کود شیمیایی+ قارچ میکوریزا مشاهده شد. علاوه بر این، بیشترین درصد روغن (۵۱/۲۸ درصد) و عملکرد روغن (۷۱/۵۰۸ کیلوگرم در هکتار) گلرنگ به ترتیب در الگوهای کشت ۴:۲ و کشت خالص با کاربرد تلفیقی ۵۰ درصد کود شیمیایی+ قارچ میکوریزا حاصل شد. علیرغم کاهش عملکرد دانه گلرنگ و نخود در کشت مخلوط نسبت به کشت خالص، شاخص نسبت برابری زمین سودمندی کشت مخلوط را تایید کرد، به طوری که در تمام تیمارهای کشت مخلوط نسبت برابری زمین بالاتر از یک بود و بیشترین مقدار این شاخص (۸۹/۱) در تیمار ۱:۱ با کاربرد ۵۰ درصد کود شیمیایی+ قارچ میکوریزا مشاهده شد. نتیجه گیری: با توجه به شاخص های نسبت برابری زمین، بهروه وری سیستم و شاخص مالی مخلوط، الگوی کشت یک ردیف گلرنگ+ یک ردیف نخود همراه با کاربرد تلفیقی ۵۰ درصد کود شیمیایی+ قارچ میکوریزا نه تنها منجر به ایجاد تنوع در اکوسیستم های کشاورزی و پایداری تولید شد، بلکه در افزایش درآمد اقتصادی و بهره وری استفاده از زمین های کشاورزی نیز موثر است. در نتیجه استفاده از کودهای زیستی در کشت مخلوط میتواند اثرات زیانبار کودهای شیمیایی را روی محیط زیست کاهش دهد. واژگان کلیدی: درصد روغن، عملکرد دانه، قارچ میکوریزا آربوسکولار، نسبت برابری زمین.

نویسندگان

محمد حقانی نیا

گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه

عبداله جوانمرد

دانشگاه مراغه هیات علمی