رویکردها، روش ها و اصول طراحی سامانه های اجتماعی -فنی؛ یک مطالعه ی مروری با رویکرد انتقادی

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 209

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SMSN-12-49_001

تاریخ نمایه سازی: 11 آبان 1401

چکیده مقاله:

رویکرد سامانه های اجتماعی-فنی با عدم توفیق سامانه های فن-پایه و با انقلاب اقدام پژوهی در دنیا مطرح شد. هدف از طرح نظریه اجتماعی- فنی تاکید بر یکپارچگی مولفه ی انسانی در کنار ساختار سازمانی، زیرساخت فنی و کارکردها در طراحی یک سامانه بود. اما در معدود مقالات و منابع فارسی که کوشیده اند ادبیات نظری حوزه ی سامانه های اجتماعی-فنی را در گستره ی زبان فارسی وسعت ببخشند، قید اشتباه فنی - اجتماعی در نوشتار و بکارگیری متداول آن به نظر ناشی از نوعی کم توجهی به اصل محوری این رویکرد یعنی بعد انسانی نسبت به بعد فنی در طراحی سامانه ها است. بر این اساس در این مقاله با روش اسنادی و با تکیه بر روش مرور نظام مند و با انتخاب هدفمند مقالات پراستناد در حوزه ی سامانه های اجتماعی فنی تلاش شده است تا ضمن بررسی مروری رویکردها، روش ها و اصول طراحی و توسعه ی سامانه های اجتماعی- فنی، وجوه طراحی سامانه های اجتماعی فنی بطور عمیق مورد مطالعه قرار گرفته و با رویکرد انتقادی بصورت نظام-مند بحث شود.این پژوهش از حیث روش شناسی، داده ها و نتایج بدست آمده یک پژوهش کیفی است. یافته-های پژوهش موید چهار مولفه ی اساسی انسانی، ساختاری، فنی و کارکردی و حاکی از فقدان توجه به اثرات ارزش ها و فرهنگ در طراحی سامانه های اجتماعی-فنی است.

کلیدواژه ها:

سامانه اجتماعی - فنی ، نظریه سیستم ، سازمان ، طراحی سامانه

نویسندگان

ابوذر سیفی کلستان

دانشجوی دکترای مدیریت آینده پژوهی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

ناصر پورصادق

استاد دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

مجید کرامت زاده کرامت زاده

استاد مدعو دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

مهدی احمدیان

استادیار دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • منابعالف- فارسی‫دو پونل، ایبون؛ فرنسن، مارتین؛ ورماس، پیتر؛ هاوکس، ویبو؛ ...
  • ‫محقر، علی؛ انصاری، منوچهر؛ صادقی مقدم، محمدرضا؛ و میرکاظمی مود، ...
  • ‫ملبوس باف رامین؛ و عزیزی فریدون. (۱۳۸۹). «مرور سیستماتیک «Systematic ...
  • Badham, R.; Clegg, C.; & Wall, T. (۲۰۰۰). Socio-technical theory ...
  • Bots, Pieter W.G. (۲۰۰۷). Design in socio-technical system development: three ...
  • Grant, Maria J.; & Booth, Andrew. (۲۰۰۹). A typology of ...
  • Herrmann, Thomas; Jahnke, Isa; & Nolte, Alexander. (۲۰۲۱). A problem-based ...
  • Rudolph, Cort W.; Katz, Ian M.; Ruppel, Regina; & Zacher, ...
  • نمایش کامل مراجع