ارزیابی تناسب اراضی برای کشت گندم در دشت‎های آبی ایران

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 86

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_AREO-36-2_002

تاریخ نمایه سازی: 11 مهر 1401

چکیده مقاله:

مطالعات برای تناسب اراضی کشور پراکنده بوده و تعداد کمی از آن‎ها به‎طور خاص با تمرکز بر تجزیه و تحلیل مناسب بودن اراضی برای کشاورزی انجام شده است، اما اغلب مطالعات مزبور به صورت محلی بوده و تاکنون مطالعات جامعی در سطح کشور انجام نشده است. تعیین تناسب اراضی کشاورزی برای تولید محصولات زراعی یکی از ابزارهای مهم برای بهره‎برداری بهینه از منابع خاک است. برای این منظور با تجمیع، آماده‎سازی و رقومی‎سازی مطالعات خاک‎ و طبقه‎بندی اراضی در سطح کشور و با توجه به تصاویر ماهواره‎ای و نقشه‎های کاربری و در نظر گرفتن پهنه‎های زراعی- اقلیمی، واحدهای خاک در دشت‎های آبی در سراسر کشور با هدف تعیین توان اراضی برای کشت آبی گندم مشخص شد. سپس با وارد کردن داده‎های اقلیمی، خاک، و پستی و بلندی در نرم‎افزار تهیه شده بر پایه روش فائو و پارامتریک ریشه دوم، کلیه واحدهای خاک  واقع در دشتهای آبی کشور برای کشت گندم آبی مورد ارزیابی تناسب اراضی قرار گرفت. نتایج نشان داد که ۴/۱ میلیون هکتار از اراضی مزبور در کلاس مناسب (S۱)،۰۸/۲ میلیون هکتار دارای کلاس نسبتا مناسب (S۲)، ۴/۱ میلیون هکتار دارای کلاس تناسب کم (S۳)، و ۵۲۴ هزار هکتار اراضی دارای کلاس نامناسب در حال حاضر (N۱) و ۵۰۳ هزار هکتار از اراضی نامناسب دائمی (N۲) می‎باشند. تجزیه و تحلیل آماری داده‎ها نشان داد که تفکیک کلاس‎های تناسب اراضی دارای دقت قابل قبول می‎باشد. عمده‎ترین ویژگی‎های محدودکننده تناسب اراضی ویژگی‎های فیزیکی خاک مانند بافت، و نیز شوری و قلیائیت، شیب، زهکشی و در برخی مناطق ویژگی‎های اقلیمی می‎باشد. با توجه به نقشه جامع تناسب اراضی و به‎کارگیری نتایج به‎دست آمده، با مدیریت و بهره‎برداری درست از اراضی زیر کشت آبی در سطح کشور، حفظ منابع اراضی به‎ویژه خاک و استفاده پایدار را به دنبال خواهد داشت. ضمنا نتایج فوق، لایه‎ اطلاعاتی مبنایی است که همراه با داده‎های دیگر از جمله آمار اقتصادی برای تدوین الگوی کشت مناسب مورد نیاز می‎باشد.

نویسندگان

میرناصر نویدی

استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

جواد سیدمحمدی

استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

سید علیرضا سید جلالی

استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

علی زین الدینی

دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

اصغر فرج نیا

مربی پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

غلامرضا زارعیان

استادیار پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زرقان، ایران

نورایر تومانیان

دانشیار پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

شاهرخ فاتحی

استادیار پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

مهناز اسکندری

استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

بهاره دلسوز

محقق موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • احمدی، ک.، ح.ر. عبادزاده، ف. حاتمی، ح. عبدشاه، آ. کاظمیان. ...
  • باقرزاده، ح.ر.، ع. باقرزاده و ح. معین‎راد. ۱۳۹۱. تحلیل روش‎های ...
  • بامری، م.، ح. بهرامی و م.ح. مسیح‎آبادی. ۱۳۸۲. ارزیابی کیفی ...
  • جمشیدی، م. ۱۳۹۸. ایجاد لایه‎های اطلاعاتی رقومی منابع خاک اراضی ...
  • سیدجلالی، س.ع.، م.ن. نویدی، ع. زین‎الدینی و ز. محمداسماعیل. ۱۳۹۸. ...
  • سیدمحمدی، ج.، ع.ا. جعفرزاده، ف. سرمدیان، ف. شهبازی و م.ع. ...
  • صفری، ی.، م.ا. دلاور و ز. نوری. ۱۳۹۶. ارزیابی تناسب ...
  • Abdallah, S., M.A. Elmohemen, S. Hemdan, and K. Ibrahem. ۲۰۱۹. ...
  • Akpoti, K., A.T. Kabo-bah, and S.J. Zwart. ۲۰۱۹. Agricultural land ...
  • Bleam, W.F. ۲۰۱۷. Soil and Environmental Chemistry. ۲nd edition, Academic ...
  • Bonfante, A., G. Langella, P. Mercogliano, E. Bucchignani, P. Manna, ...
  • Davatgar, N., M.R. Neishabouri, and A.R. Sepaskhah. ۲۰۱۲. Delineation of ...
  • Esfandiarpoor Borujeni, I., J. Mohammadi, M.H. Salehi, N. Toomanian, and ...
  • ۲۰۰۷. Land evaluation: Towards a revised framework. Electronic Publishing Policy ...
  • Gashaw, T., T. Tulu, M. Argaw, and A.W. Worqlul. ۲۰۱۸. ...
  • Gerland, P., A.E. Raftery, H. Ševčíková, N. Li, D. Gu, ...
  • Kummu, M., M. Fader, D. Gerten, J.H. Guillaume, M. Jalava, ...
  • Malczewski, J. ۲۰۰۴. GIS-based land-use suitability analysis: a critical overview. ...
  • Mazahreh, S., M. Bsoul, and D.A. Hamoor. ۲۰۱۹. GIS approach ...
  • McKenzie, F.C., and J. Williams. ۲۰۱۵. Sustainable food production: constraints, ...
  • Minta, M., K. Kibret, P. Thorne, T. Nigussie, and L. ...
  • Montgomery, B., S. Dragićević, J. Dujmović, and M. Schmidt. ۲۰۱۶. ...
  • Nijbroek, R.P. and S.J. Andelman. ۲۰۱۶. Regional suitability for agricultural ...
  • Pilevar, A.R., H.R. Matinfar, A. Sohrabi, and F. Sarmadian. ۲۰۲۰. ...
  • Pretty, J., and Z.P. Bharucha. ۲۰۱۴. Sustainable intensification in agricultural ...
  • Rotolo, G.C., S. Montico, C.A. Francis, and S.Ulgiati. ۲۰۱۵. How ...
  • Safwan, M., K. Alsafadi, H. Ali, S.M.N. Mousavi, S. Kiwan, ...
  • Seyedmohammadi, J., and Navidi, M.N. ۲۰۲۲. Applying fuzzy inference system ...
  • Seyedmohammadi, J., F. Sarmadian, A.A. Jafarzadeh, and R.W. McDowel. ۲۰۱۹a. ...
  • Seyedmohammadi, J., F. Sarmadian, A.A. Jafarzadeh, and R.W. McDowel. ۲۰۱۹b. ...
  • Smith, P. ۲۰۱۳. Delivering food security without increasing pressure on ...
  • Sparks, D.L. ۲۰۰۳. Environmental Soil Chemistry. ۲nd edition, Academic Press, ...
  • Sposito, C. ۲۰۱۶. The Chemistry of Soils. ۳rd edition, Oxford ...
  • Tilman, D., C. Balzer, J. Hill, and B.L. Befort. ۲۰۱۱. ...
  • Tripathi, R., A.K. Nayak, M. Shahid, B. Lal, P. Gautam, ...
  • Weil, R.R., and N.C. Brady. ۲۰۱۶. The Nature and Properties ...
  • نمایش کامل مراجع