ارزیابی پاسخ به تنش شوری در برخی ژنوتیپ های گندم نان با استفاده از شاخص های تحمل به تنش

  • سال انتشار: 1400
  • محل انتشار: فصلنامه علوم گیاهان زراعی ایران، دوره: 52، شماره: 3
  • کد COI اختصاصی: JR_IJFCS-52-3_008
  • زبان مقاله: فارسی
  • تعداد مشاهده: 401
دانلود فایل این مقاله

نویسندگان

کبری مکاریان

دانش آموخته دکتری ، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

رضا معالی امیری

استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

سید علی پیغمبری

استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

محمد تقی طباطبایی

استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی یزد

فاطمه دانشمند

استادیار گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور تهران

چکیده

به منظور ارزیابی میزان تحمل به شوری ۲۰ ژنوتیپ گندم، آزمایشی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار در دو شرایط تنش شوری و بدون تنش (۱۰ دسی زیمنس بر متر) در شرایط مزرعه­ای انجام شد. تجزیه واریانس داده­ها، اختلاف معنی­داری بین ژنوتیپ­های گندم از نظر کلیه شاخص­ها و عملکرد دانه برای هر دو شرایط تنش و نرمال نشان داد. تحلیل همبستگی بین شاخص­های تحمل به تنش و میانگین عملکرد در دو شرایط نشان داد که شاخص­های میانگین بهره­وری (MP)، میانگین هندسی بهره­وری (GMP)، شاخص تحمل به تنش (STI) و میانگین هارمونیک (HM) برای شناسایی ژنوتیپ­های پر محصول در دو محیط مناسب بودند. شاخص HM به دلیل دارا بودن همبستگی بالاتر با عملکرد در شرایط تنش، مهم ترین معیار انتخاب ارقام متحمل به شوری با پتانسیل عملکرد بالا شناخته شد. تجزیه به مولفه­های اصلی بر اساس این شاخص­ها، ۸۷/۹۹ درصد تغییرات داده ها را توجیه کرد و تجزیه خوشه­ای بر اساس این شاخص­ها، ژنوتیپ­ها را در چهار خوشه گروه­بندی کرد. در مجموع و بر اساس تحلیل بای­پلات، تجزیه خوشه­ای و شاخص­های تحمل به تنش، ژنوتیپ­های هفت و هشت با بالاترین عملکرد (۴۷۲۵ و ۴۷۱۶ کیلوگرم در هکتار) در شرایط تنش شوری، به عنوان ژنوتیپ­های متحمل تعیین شدند.

کلیدواژه ها

آماره چند متغیره, تنش غیر زیستی, تنوع ژنتیکی, شوری, گندم

اطلاعات بیشتر در مورد COI

COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.

کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.