هنر و معماری ایرانی در ابنیه اسلامی داغستان مطالعه موردی: بررسی شباهت های هنری و معماری بومی مازندران با جنوب داغستان

سال انتشار: 1393
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 135

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JISUT-4-2_007

تاریخ نمایه سازی: 24 آبان 1400

چکیده مقاله:

استفاده از سبک­های یکسان هنری و معماری در بناها و آثار آیینی یکی از بارزترین و مشهودترین گونه ها از روابط فرهنگی و تاریخی میان ملت­هاست. یکی از نمونه­های این پدیده شباهت هنر و معماری در ابنیه مذهبی مناطق شمالی ایران، به خصوص مازندران، با مساجد جنوب داغستان در منطقه قفقاز شمالی است، که با توجه به استیلای سیاسی و اجتماعی ایران تاریخی از دوره ساسانی تا پیش از حکومت تزارها، تحت تاثیر فرهنگ و هنر ایرانی بوده و در جغرافیای جهان ایرانی قرار دارد. جنوب این سرزمین، که از راه آبی دریایی از استان­های شمالی ایران آنچنان دور نیست، و شمال ایران به لحاظ هنری و فرهنگی مشترکات زیادی با یکدیگر دارد. در استان مازندران معماری ویژه­ای در برخی بناها از قبیل تکایا، حسینیه­ها و سقانفارها دیده می­شود که شباهت زیادی به بناهای مذهبی موجود شامل مساجد و تکایا در جنوب داغستان دارد که بین قرون ۱۷ تا ۱۹ میلادی ساخته شده­اند. بیشتر شباهت ها در استفاده از کنده­کاری­های چوبی، حکاکی و نقاشی در تزئینات داخلی بنا، بر روی ستون، سرستون، بدنه و سقف و یکسانی شکل پلان است که از دوران صفوی ابتدا در مازندران و سپس در داغستان شکل گرفته است. این نوع سبک را امروزه در داغستان همچنان پرسیسکی یا ایرانی می­نامند. این شباهت هنری نشانگر ارتباط هنرمندان و فرهیختگان ایرانی و داغستانی با یکدیگر و نقش ایرانیان در توسعه فرهنگی و مذهبی داغستان است.

کلیدواژه ها:

هنر ایرانی و اسلامی ، معماری آیینی ، روابط فرهنگی ، ایران ، قفقاز

نویسندگان

سید مهدی موسوی کوهپر

دانشیار باستان شناسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس

محمد رضا محمدی

دانشیار زبان روسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس

آناهیتا شاهرخی

دانشجوی دکتری باستان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آقا قدسی بادکوبی، عباسقلی (۱۳۸۲). گلستان ارم، تهران، مرکز چاپ ...
  • آکینر، شیرین (۱۳۶۷). اقوام مسلمان اتحاد شوروی، ترجمه محمد حسین ...
  • فرهنگی ...
  • افشار نادری، کامران (۱۳۸۱). معماری ایران، به کوشش نصراالله کسراییان، ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۶۸). افسانه­ی واقعیت، ترجمه نصرالله زنگویی، چاپ اول، ...
  • (۱۳۸۴). امر قدسی و هنرمند مدرن در جستجوی امر قدسی ...
  • امیراحمدیان، بهرام (۱۳۷۶). جغرافیای قفقاز، تهران، وزارت خارجه ...
  • پیرزاد، احمد (۱۳۸۸). نگرش­های آیینی و مذهبی در سقانفارهای مازندران، ...
  • جوادی، محمد هادی (۱۳۸۲). بناهای کرانه جنوبی دریای خزر، تهران، ...
  • رحیم زاده، معصومه (۱۳۷۳). سقانفار نوعی معماری آیینی، وقف میراث ...
  • (۱۳۸۲). سقاتالارهای مازندران منطقه بابل وجهی از معماری آیینی، اداره ...
  • رضا، عنایت االله (۱۳۶۵). ایران و ترکان در روزگار ساسانیان، ...
  • ستوده، منوچهر (۱۳۴۹). از آستارا تا استرآباد، جلد ۴، تهران، ...
  • فشارکی، پریدخت (۱۳۵۶). جغرافیای اقلیمی، چاپ دوم، تهران، دانشگاه تربیت ...
  • قبادیان، وحید (۱۳۸۲). بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران، چاپ دوم، ...
  • کاظم­زاده، حامد (۱۳۸۸). داغستان، مرزبان شمالی ایران زمین، فروزش، ش۲، ...
  • مرعشی، میرظهیرالدین (۱۳۴۵). تاریخ طبرستان و رویان و مازندران، به ...
  • مینورسکی، ولادیمیر (۱۳۶۵). تاریخ شروان و دربند، ترجمه محسن خادم، ...
  • نیستانی، جواد (۱۳۹۲). چهره­های ضحاک در سقانفارهای مازندران، مجموعه مقاله­های ...
  • ورجاوند، پرویز (۱۳۶۶). تکیه ها، دایره المعارف تشیع، زیر نظر ...
  • وفایی، شهربانو (۱۳۸۱). سیمای میراث فرهنگی مازندران، تهران، میراث فرهنگی ...
  • یوسف نیاپاشا، وحید (۱۳۸۵). پیمایشی بر نقوش کوماچه سر در ...
  • یکتائی، مجید (۱۳۸۴). شهر باستانی دربند و حصار آن، بررسی ...
  • Абдуллаев, Байрам. ۲۰۰۹. Соколенок, РИА ДАГЕСТАН, ۱۹: ۳۲-۴۸ ...
  • Дебиров, П.М. ۱۹۷۶. Резьба по дереву в Дагестан, Махачкала ...
  • Лавров, Л. И. ۱۹۵۱. Формы жилища у народов Северо-Западного Кавказа ...
  • Любимова, Г.Н. ۱۹۶۱. Култовые постройки агульских селений горногоДагестана Памятники культуры, ...
  • Магомедов, Г.Н. Хан. ۲۰۰۱. Архитектура Дагестана, по материалам экспедиции ۱۹۵۰ ...
  • Рамазанов Х. Х., А. Р. Шихсаидов, ۱۹۶۴. Очерки истории Южного ...
  • نمایش کامل مراجع