بررسی تطبیقی «مبانی روش شناسی» توحید و شرک در آرای کلامی ماتریدیه و دیوبندیه
- سال انتشار: 1400
- محل انتشار: پژوهشنامه مذاهب اسلامی، دوره: 8، شماره: 15
- کد COI اختصاصی: JR_MAZHB-8-15_001
- زبان مقاله: فارسی
- تعداد مشاهده: 579
نویسندگان
دانشیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
چکیده
دیوبندیه مدرسه ای است که در حدود دو قرن گذشته، از درون مذهب کلامی ماتریدیه برخاسته است. ادعای پیروی از کلام ماتریدیه مهم ترین شاخصه کلامی دیوبندیه است؛ اما تطبیق آرای کلامی نشان می دهد که دیوبندیه در مباحث توحید و شرک، دیدگاه متفاوتی اختیار کرده اند. بخشی از این مغایرت ها به مبنای روشی متفاوت دیوبندیان باز می گردد. در پاسخ به پرسش از میزان تحول دیوبندیه در موضوع تحقیق، این نتیجه حاصل شد که دیوبندیان بیشتر به روش نقلی گرایش داشته و بر تقدم نقل بر عقل، تفویض معنای صفات خبری (به جای تاویل در ماتریدیه) و قطعی بودن نصوص (در مقابل ظنی بودن نصوص به نگاه ماتریدیه) تاکید دارند. برخی دیگر از آرای کلامی، همچون تاکید بر تنزیه در فهم صفات خدا، نفی تشبیه و نفی تعطیل در معنای صفات الاهی، نزد ماتریدیان و دیویندی ها، از جهت مبانی روشی، مطابقت کامل دارد. تنها تفاوت این است که این مباحث در ماتریدیه به اجمال و در دیوبندیه به تفصیل بیان شده است.کلیدواژه ها
دیوبندیه, مبانی روش شناسی, ماتریدیه, توحید, شرکاطلاعات بیشتر در مورد COI
COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.
کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.