رویکردی ساختی شناختی به پسوند «- ار» در زبان فارسی
عنوان مقاله: رویکردی ساختی شناختی به پسوند «- ار» در زبان فارسی
شناسه ملی مقاله: JR_LRR-11-4_026
منتشر شده در در سال 1399
شناسه ملی مقاله: JR_LRR-11-4_026
منتشر شده در در سال 1399
مشخصات نویسندگان مقاله:
پارسا بامشادی - Ph.D. in Linguistics, Shahid Beheshti University, Tehran.
نگار داوری اردکانی - Associate Professor of Linguistics, Shahid Beheshti University, Tehran
خلاصه مقاله:
پارسا بامشادی - Ph.D. in Linguistics, Shahid Beheshti University, Tehran.
نگار داوری اردکانی - Associate Professor of Linguistics, Shahid Beheshti University, Tehran
پسوند «- ار» یکی از پسوندهای اسم ساز (و گاه صفت ساز) زبان فارسی است که به باور بیشتر پژوهشگرانی که تا به امروز درباره آن مطالعه کرده اند دارای معناهای فاعلی، مصدری و مفعولی است. در پژوهش پیش رو این پسوند را از دیدگاه دستور شناختی لانگاکر (۲۰۰۸, ۲۰۰۹) و نظریه ساخت واژه ساختی بوی (۲۰۱۰, ۲۰۱۶) مورد بررسی قرار داده و کوشیده ایم تبیینی شناختی و ساخت بنیاد از این پسوند و کاربردهای آن ارائه دهیم. این پژوهش از لحاظ تجربی (یعنی روش گردآوری داده ها) پیکره بنیاد و از لحاظ نظری (یعنی روش و چارچوب تحلیل) مبتنی بر رویکرد شناختی و ساخت بنیاد است. داده های پژوهش دربرگیرنده ۳۸ واژه مشتق ساخته شده با پسوند «- ار» است که از پیکره ساختواژی خود نگارندگان (شامل بیش از ده هزار واژه مشتق و مرکب فارسی) و فرهنگ زانسو گردآوری شده است. یافته های پژوهش گویای آن است که این پسوند در پنج زیرطرح واره ساختی متفاوت بهکار می رود و با پیوستن به ستاک گذشته و اسم، قلمروهای شناختی فرایند، کنشگری، نمود و رابطه را بیان می کند. این یافته ها همچنین نشان می دهد که فرایند شناختی «بریافت» و به ویژه دو جنبه مهم آن شامل برنمایی و مشخص سازی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری زیرطرح واره های مربوط به پسوند «- ار» دارد.
کلمات کلیدی: Persian suffix ‘-ɑr’, Construction Morphology, cognitive grammar, derivational suffix, affixation, کلیدواژه ها: پسوند «- ار», صرف ساختی, دستور شناختی, پسوند اشتقاقی, وندافزایی.
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1287936/