مبانی وجودی در حکمت متعالیه، مبنایی برای صلح پژوهی

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 143

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SMP-9-32_004

تاریخ نمایه سازی: 17 مرداد 1400

چکیده مقاله:

هدف پژوهش حاضر استخراج مبانی نظری مرتبط با صلح در فلسفه ملاصدرا و نشان دادن قابلیت عملی و کاربردی فلسفه ملاصدرا در این زمینه می باشد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و بر این فرضیه استوار است که گرچه در فلسفه ملاصدرا، موضوع صلح به صورتی مستقیم وجود ندارد، اما در مبانی و اصول فلسفه ی وی از جمله اصالت وجود و وحدت وجود و نیز مبانی انسان شناسی، دلالت هایی بر این موضوع داده شده است. نتایج نشان داد که یکی از ریشه های خشونت و جنگ، اختلافاتی است که بین انسان ها وجود دارد. این اختلاف تنها در کثرت، معنی دارد و ملاصدرا معتقد است که خاستگاه کثرت ماهیت می باشد. از سوی دیگر، او براساس اصل مهم فلسفی خود یعنی اصالت وجود، ماهیت را امری اعتباری می داند که جایگاهش تنها در ذهن بوده و آنچه که در عالم خارج، متن واقعیت را تشکیل می دهد، وجود است که بین همه موجودات مشترک می باشد. آنچه که باعث اختلاف و در نتیجه خشونت و درگیری می شود، امری است که نمی توان برایش اصالتی قائل شد، و به عبارت دیگر امری اعتباری است. از سوی دیگر در دیدگاه ملاصدرا عالم وحدت، عالم یگانگی و هماهنگی و صلح است، زیرا همه آنچه که به ظاهر متفاوت و گاه متعارض می نماید، شئون یک حقیقت واحد و در نتیجه جزئی از یک کل یکپارچه است. این اندیشه و نگریستن به عالم از این منظر می تواند بهترین راه برای درک تفاوت ها و در نتیجه مفاهمه بین انسان ها باشد و درک این تفاوت ها نیز می تواند نقطه اتکایی باشد که ماهیت های مختلف را با هم پیوند می دهد. در نتیجه، تمرکز دیدگاه وجودشناختی ملاصدرا بر اشتراک معنوی- ماهوی موجودات و سریان حقیقتی واحد در آنها می تواند مبنای مهمی برای قرار گرفتن آنها در چهارچوبی بشمار آید که در آن حلقه ای وحدت بخش، به رغم اختلافات و تمایزات آنها همگرایی شان را تضمین کند. این همگرایی را می توان مبنای نظری مهمی برای استخراج مفهوم صلح و صلح گرایی از فلسفه ملاصدرا تلقی کرد.

نویسندگان

طیبه میرمحمدحسینی

دانشجوی دکتری حکمت متعالیه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

هادی وکیلی

دانشیار، پژوهشکده حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

اعظم قاسمی

استادیار، پژوهشکده حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اکبرآبادی، ولی محمد (۱۳۱۷ق). شرح مثنوی. لکنهو: نولکشور، ج۱ ...
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۷۲). شرح تمهید القواعد. قم: الزهراء ...
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۷۷). فلسفه حقوق بشر. قم: مرکز نشر ...
  • سبزواری، ملاهادی (۱۳۶۹). شرح المنظومه. تهران: نشر ناب، ج۲ ...
  • سبزواری، ملاهادی (۱۳۷۵). شرح مثنوی. تهران: سازمان چاپ و انتشارات ...
  • فروزانفر، بدیع الزمان (۱۳۷۵). شرح مثنوی شریف. تهران: زوار، ج۳ ...
  • کاپلستون، فردریک (۱۳۸۸). تاریخ فلسفه. ترجمه سید جلال الدین مجتبوی. ...
  • کریمی، محمدکاظم؛ خان محمدی، کریم (۱۳۹۳). رویکردهای سیاسی اجتماعی در ...
  • لک زایی، نجف؛ کیخا، نجمه (۱۳۹۷). صلح از منظر صدرالمتالهین ...
  • ملاصدرا (۱۳۶۰). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه. مشهد: مرکز جامعی ...
  • ملاصدرا (۱۳۶۳ الف). المشاعر. تهران: کتابخانه طهوری ...
  • ملاصدرا (۱۳۶۳ب). مفاتیح الغیب. تهران: موسسه تحقیقات فرهنگی ...
  • ملاصدرا (۱۹۸۱م). الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه العقلیه. بیروت: دار ...
  • William, T.C. (۲۰۰۹). The Myth of Religious Violence. New York: ...