مقدمهای تحلیلی بر دوره پیش از اورارتویی پهنه قرهداغ جنوبی، شمالغربی فلات ایران نمونه مطالعاتی: دهستان اوچهاچا

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 247

فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ACO-9-31_002

تاریخ نمایه سازی: 11 اردیبهشت 1400

چکیده مقاله:

تسلسل فرهنگی، گاهشناسی و پراکنش جغرافیایی فرهنگهای پیشازتاریخ پهنههای پیرامونی شرقی و شمالی دریاچه ارومیه تاکنون فراگیر مطالعه نشده است. هدف بنیادین این پژوهش، پراکنش جغرافیایی آثار دوران آهن قرهداغ جنوبی بر پایه مطالعات صحرایی دهستان اوچهاچا از توابع شهرستان اهر در کوهستان قرهداغ جنوبی، شمالغربی فلات ایران است. پس از دستهبندی آثار دوران آهن این پهنه به دو گروه سکونتگاههای پرچیندار و گورستانهای دوره پیشا اورارتویی یا آهن I-II در بازه زمانی حدود ۱۵۰۰ تا ۸۰۰ پ.م.، که بیشتر از گونههای کلانسنگی سهخرسنگی و صندوقی و همچنین کورگان قفقازیاند، نتایج زیر بر اساس یافتههای باستانشناختی مطالعات سطحالارضی به دست آمده است:آثار باستانی سکونت پیش از دوره آهن پیشا اورارتویی در تراز ۱۶۵۰ تا ۲۵۰۰ متر ناحیه قرهداغ جنوبی شناسایی نشده است؛ پراکنش جغرافیایی دوره آهن I-II قرهداغ جنوبی از متغیرهای زمینسیمای طبیعی این کوهستان پیروی میکند؛ و در حالیکه سکونتهای دوره آهن I-II قرهداغ جنوبی از گونه سکونتگاههای پرچیندار و متناسب با زندگی کوچنشینان دامدار سرزمینهای استپی است؛ و جغرافیای کوهستانی نیمهخشک و پر فراز و نشیب در اینجا مانع از پیدایش شهرنشینی گونه بینالنهرینی و محوطههای باستانی چند لایه، برای نمونه تپههای باستانی، شده است.وانگهی، افزون بر چراگردی و دامداری عشایری در مراتع قرهباغ و قرهداغ، استخراج کانیهای مس و آهن، یعنی دو فلز پرمصرف دوران آهن آسیای غربی از کانسارهای قرهداغ، دیگر نظریه باستانشناختی نویسندگان است که نیازمند کاوشها و تحلیلهای علوم باستانشناختی است؛ زیرا گسترش قلمروی پادشاهی اورارتو به سوی قرهداغ بدون انگیزههای اقتصادی نمیتواند به درستی تحلیل، تفسیر و فهمیده شود.

نویسندگان

بهرام آجورلو

دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.

آرش تیرانداز لالهزاری

مجری پروژه باستانسناسی قره داغ، تبریز، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آجورلو، بهرام و عسکرپور، وحید. (1391). سنت سفال‌گری ناحیۀ خداآفرین ...
  • • اولیای چلبی، محمد ظلی ابن درویش. (1896). سیاحتنامۀ اولیای ...
  • • بختیاری، سعید. (1385). اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، شمارۀ 395 ...
  • • تیرانداز لاله‌زاری، آرش. (1388). پرونده‌های ثبتی آثار تاریخی و ...
  • • تیرانداز لاله‌زاری، آرش. (1390). الگوی استقراری فرهنگ‌های پیش از ...
  • • تیرانداز لاله‌زاری، آرش. (1391). پرونده‌های ثبتی آثار تاریخی و ...
  • • تیراندازلاله‌زاری، آرش. (1392). گزارش بررسی روشمند باستان‌شناختی شهرستان کلیبر ...
  • • رجبی، معصومه و خطیبی بیاتی، مریم. (1391). ژئومورفولوژی شمال ...
  • • رزم‌آرا، علی. (1317). جغرافیای نظامی استان‌های مرزی کشور شاهنشاهی ...
  • • شهمیرزادی، صادق ملک. (1378). ایران در پیش از تاریخ. ...
  • • طلایی، حسن. (1374 الف). باستانشناسی و هنر ایران در ...
  • • طلایی، حسن. (1374 ب). پیشینۀ ظروف سفالین لوله‌دار و ...
  • • طلایی، حسن. (1376). پویایی فرهنگی در باستان‌شناسی ایران. یادنامۀ ...
  • • طلایی، حسن. (1387). دوران آهن ایران. تهران: سمت ...
  • • عسگرپور، وحید و تیراندارلاله‌زاری، آرش. (1398). تحلیل ژئوماتیک زمین‌سیمای ...
  • • کیهان، مسعود. (1311 الف). جغرافیای مفصل ایران، جلد اول، ...
  • • کیهان، مسعود. (1311 ب). جغرافیای مفصل ایران، جلد سوم، ...
  • • ماسکارلا، اسکار وایت. (1388 الف). عقرب تپه (ترجمۀ علی ...
  • • ماسکارلا، اسکار وایت. (1388 ب). دوران آهن در دینخواه ...
  • • ماسکارلا، اسکار وایت. (1388 ج). تومولوس‌های سه گردان: گزارش ...
  • • ماسکارلا، اسکار وایت. (1388 د). تومولوس‌های سه گردان: گزارش ...
  • • مستوفی قزوینی، حمدا... (1336). نزهه‌القلوب 740 هجری قمری (ویرایش ...
  • • نیکنامی، کمال الدین. (1393). گزارش دومین فصل کاوش باستان‌شناختی ...
  • • هویدا، رحیم. (1352). جغرافیای طبیعی آذربایجان. تبریز: انتشارات دانشگاه ...
  • • Ajorloo, B. (2009). Iranian Azerbaijan through the post- Uratian ...
  • • Akurgal, E. (2011). Ancient Civilizations & Ruins of Turkey. ...
  • • Biscione, R. (2003). Pre-Urartian and Urartian settlement patterns in ...
  • • Bəxşəliyev, V. (2004). Naxçıvanın Qədim Tayfalarının Mənəvi Mədəniyyəti. Baku: ...
  • • Bəxşəliyev, V. (2007). Azəbaycan Arxeologiyasi. Baku: Elm ...
  • • Bəxşəliyev, V. et al. (2010). Naxçivan Arxeoloji Tədqiqatlar. Nakhichevan: ...
  • • Bakhshaliyev, V. & Marro, C. (2009). The Archaeology of ...
  • • Belli, O. & Sevin, V. (1999). Archaeological Survey in ...
  • • Biscione, R. (2003). Pre- Urartian and Urartian settlment patterns ...
  • • Burney, C. A. (1979). Meshkinshahr survey. IRAN, (17), 6-155 ...
  • • Burney, C. A. & Lang, D. M. (1971). The ...
  • • Childe, V. G. (1968). A Short Introduction to Archaeology. ...
  • • Iravani, F. (2011). Jafar Abad VIII. Kurgan Kazilari, Kuzeybati ...
  • • Iravani, F. (2013). Excavations in Jafar Abad: Preliminary Report ...
  • • Iravani, F. (2014). Jafar Abad Kurgan No IV. SCRIPTA: ...
  • • Iravani, F. (2015). Jafar Abad Kurgans excavations (2010 season). ...
  • • Iravani, F. (2018). Animal remains excavated at Jafar Abad ...
  • • Iravani, F. et al., (2018 ). Study on the ...
  • • Kleiner, F. S. (2011). Gardner’s Art through the Ages: ...
  • • Kleiss, W. & Kroll, S. (1992). Survey in Ost-Azarbaidjan, ...
  • • Matthews, R. (2007). The Archaeology of Mesopotamia: Theories and ...
  • • Muscarella, O. W. (1969). The Tumului at Sé Girdan, ...
  • • Muscarella, O. W. (1971). The Tumului at Sé Girdan, ...
  • • Muscarella, O.W. (1973). Excavations at Agrab Tepe, Iran. Metropolitan ...
  • • Muscarella, O. W. (1974). The Iron Age at Dinkhah ...
  • • Niknami, K. A. & Chaychi, A. (2008). A GIS ...
  • • Sevin, V. (2005). Hakkari Taşlari: Çiplak Savaşçilar Gizemi. Istanbul: ...
  • • Seyidov, A. Q. (2003). Naxçıvanın E. Ə. VII- II. ...
  • • Ur, J. A. & Alizadeh, K. S. (2007). Formation ...
  • • Yükmen, B. (2003). The Megaliths of Anaolia: A New ...
  • نمایش کامل مراجع