کشف مضمون آگاهی؛ راه گذار دکارت از آزادی به خودآیینی
- سال انتشار: 1399
- محل انتشار: فصلنامه حکمت و فلسفه، دوره: 16، شماره: 61
- کد COI اختصاصی: JR_WPH-16-61_003
- زبان مقاله: فارسی
- تعداد مشاهده: 438
نویسندگان
دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تبریز، ایران
دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تبریز، ایران
دانشیار فلسفه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده
با توجه به جایگاه محوری «من اندیشنده» در فلسفه دکارت این پرسش پیش میآید که چگونه «من» به آزادی و خودآیینی دست مییابد و قانون جهان را با توجه به قانون عقلانی خویش بنا مینهد؟ دکارت به این پرسش، از طریق تمایز نهادن ساحت آگاهی از ساحت معرفتشناسی پاسخ میدهد. او در معرفتشناسی که سوژه به شناخت ابژههای مستقل اقدام میکند، بحث آزادی را قابل طرح میداند و آزادی سلبی و ایجابی را زمینه تحقق شناخت سوژه از ابژه مستقل اعلام میکند. دکارت در معرفتشناسی، آزادی را به واسطه اینکه خداوند ضامن شناخت آدمی است، با دگرآیینی قابل جمع میداند، اما او در ساحت آگاهی، با توجه به اینکه ابژه مستقل از سوژه را منتفی میسازد و ابژه را به درون سوژه فرو میکاهد و آن را حیثی از آگاهی مطلق قرار میدهد، دگرآیینی را که در ساحت آزادی وجود داشت از میان بر میدارد. بر این اساس، آگاهی با توجه به محوریتی که به دست میآورد نه تنها قانون خود، بلکه قانون جهان را نیز از درون خود بیرون میکشد و خودآیینی بنیاد هستی قرار میگیرد. اهمیت این موضوع هنگامی مشخص میشود که به نقش بنیادی فاعلیت حیث درون در به وجود آمدن فلسفه جدید پی برده باشیم. به این ترتیب، واضح است که فهم اندیشه جدید، بدون بررسی معنا و مفهوم آزادی و خودآیینی در اندیشه دکارت امکانپذیر نخواهد بود.کلیدواژه ها
دکارت, اراده, فاهمه, آزادی, آگاهی, قدرت الهی, خودآیینیاطلاعات بیشتر در مورد COI
COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.
کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.