موانع رشد ظرفیت پدیدۀ نظریه‌پردازی در ایران: موردکاوی دانشگاه تربیت مدرس

سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 399

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_LIRJ-10-1_001

تاریخ نمایه سازی: 25 اسفند 1399

چکیده مقاله:

مقدمه: نظریه‌پردازی از کلیدی‌ترین بنیان‌های علمی است و دانشمندان و کشورهایی به این مقام نائل می‌شوند که به لحاظ علمی پیشرفته باشند. به نظر می‌رسد هنوز این پدیده آن‌گونه که باید در ایران رشد نکرده است و کماکان دانشگاه‌های ایرانی در این زمینه ضعیف هستند. هدف این پژوهش واکاوی موانع کلیدی رشد ظرفیت نظریه‌پردازی در کشور است. روش‌شناسی: رویکرد این پژوهش کیفی و جهان‌بینی آن در فلسفۀ تفسیرگرایی با آمیزه‌ای از عمل‌گرایی تعریف می‌شود. به این دلیل که پژوهش حاضر با هدف اصلی شناسایی موانع رشد نظریه‌پردازی در دانشگاه تربیت مدرس و ارائۀ راهکارهایی برای گسترش ظرفیت نظریه‌پردازی انجام شده است، پژوهشگران با عوامل انسانی مواجه هستند که کنش‌گران اصلی نظریه‌پردازی به شمار می‌‌آیند. از منطق استقرایی برای شناسایی موانع و راهکارها و دسته‌بندی آنها استفاده شد. پس رویکرد کیفی برای پاسخ‌گویی به اهداف پژوهش به رویکرد کمی ترجیح داده شد. نوآوری کلیدی پژوهش حاضر که آن‌را از دیگر پژوهش‌ها متمایز می‌کند در روش‌شناسی است. از آنجا که این مطالعه با روش کیفی انجام شده دید بهتری از بافت واقعی به دست می‌دهد. با تکنیک «نمونه‌گیری متخصص» 12 نفر از اعضای هیأت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس از حوزه‌های گوناگون علمی گزینش شدند و با آنها به شکل حضوری مصاحبه شد. یافته‌ها: موانع بسیاری هستند که می‌توانند سر راه پیشرفت نظریه‌پردازی قرار گیرند. در یک نگاه کلی می‌توان این موانع را به دو گروه کلی موانع فراگیر و برون سازمان و موانع سازمانی دسته‌بندی کرد. موانع سازمانی ریشه در سازوکارها و مدیریت دانشگاه تربیت مدرس دارند و شاید در مؤسسه‌های دیگر به چشم نخورند. این موانع را می‌توان در هفت دستۀ کلی شامل کمبود پیوند نهادی، محدودیت منابع سازمانی، نظام نادرست ارزشیابی، ضعف ارتباط علمی، آموزش ناکارآمد دانشگاهی، کیفیت پایین علمی دانشجویان، و بی‌مسئولیتی پژوهشگران سازماندهی کرد. نتیجه‌گیری: نظریه‌پردازی از کلیدی‌ترین پدیده‌های علمی است که باید با جدیت در فضای علمی ایران دنبال شود و نخستین گام برای تحقق این پدیده شناسایی موانعی است که رشد آن‌را کند می‌سازند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی انجام شده که دیدی ژرف از موانع نظریه‌پردازی به دست می‌دهد و دسته‌بندی تازه‌ای مطرح می‌کند که تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری را در این زمینه عملی می‌سازد. کلیدی‌ترین کارکرد این پژوهش برای سیاست‌گذاری و گسترش ظرفیت نظریه‌پردازی در دانشگاه تربیت مدرس است. با توجه به یافته‌های این پژوهش می‌توان تصمیم‌هایی کلیدی طرح کرد که در نهایت به حذف موانع بیانجامد و این ظرفیت را در دانشگاه به وجود آورد. اگرچه، شاید سیاست‌گذاران آموزش عالی در کشور نیز می‌توانند چنین مدلی را در دیگر دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های پژوهشی کشور پیاده‌سازی کنند.

نویسندگان

محمد حسن زاده

دانشگاه تربیت مدرس

بهروز رسولی

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

المیرا کریمی

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • پورعزت، علی‌اصغر، رضایی،‌ پریسا و یزدانی، حمیدرضا. (1388). بررسی موانع ...
  • جواهردهی، علی (1391). موانع نظریه‌پردازی. روزنامۀ کیهان. بازیابی شده در ...
  • دانایی‌فرد، حسن (1387) روش‌شناسی نظریه‌پردازی در مطالعات سازمان و مدیریت: ...
  • دانایی‌فرد، حسن (1388). روش‌شناسی عمومی نظریه‌پردازی. روش‌شناسی علوم انسانی، 15(58). ...
  • رشاد، علی‌اکبر (بی‌تا). موانع روانی ـ فرهنگی تولید علم و ...
  • رضایی اصفهانی، محمدعلی (1390) نظریه‌پردازی‌های علمی قران، پژوهش‌نامه قرآن و ...
  • رفیع‌پور، فرامرز (1393). کندوکاوها و پنداشته‌ها: مقدمه‌ای بر روش‌های شناخت ...
  • رفیع‌پور، فرامرز (1395). موانع رشد علمی ایران و راه حل ...
  • شوقی‌نیا، احمد و جلالی، خداداد (1383). نظریه‌پردازی در اقتصاد اسلامی. ...
  • قیومی بیدهندی، مهرداد (1384). ساختار نظریه و الفبای نظریه‌پردازی. صفه، ...
  • میرزایی رافع، مهری (1390). بررسی موانع نظریه‌پردازی در حوزه علوم ...
  • میرفردی، اصغر ( 1394). چالش‌ها و فرصت‌های تولید علم و ...
  • http://ensani.ir/file/download/article/20160104090907-9886-55.pdf ...
  • Amaratunga, D. and Baldry, D. (2001). Work Study. 50 (3), ...
  • Andrade, A. (2009). Interpretive Research Aiming at Theory Building: Adopting ...
  • Babbie, E. R. (2010). The practice of social research. Belmont, ...
  • Carlile, P. R. and Christensen, C. M. (2004). The Cycle ...
  • Cipriani, R, (2013). Empirical Data and Theory Construction: An Example ...
  • Dooley, L. M. (2002). Case Study Research and Theory Building. ...
  • Dubin, R. (1978). Theory building (Rev. ed.). New York: Free ...
  • Eisenhardt, K. M, (1989). Building Theories from case study research. ...
  • Eisenhardt, K. M and Graebner, M. E. (2007). Theory building ...
  • Encyclopedia Britannica (February 16, 2017). Scientific theory. Accessed February 16, ...
  • Estabrooks, C A, Field, P. A and Morse, J. M. ...
  • George, A. L. and Bennett, A (2004). Case Studies and ...
  • Glaser, B. G. (2002). Conceptualization: On Theory and Theorizing Using ...
  • Hansen, C. D. (1998). HRD theory building through qualitative research. ...
  • Holt, G. D., Goulding, J. S Akintoye, A , (2016),"Enablers, ...
  • Hughes, M, A, Price R. L and Marrs, D W. ...
  • Jaccard, J., and Jacoby, J. (2010). Theory construction and model-building ...
  • Kroto, H(2017). There are Two Types of Theory – Scientific ...
  • Lewis, M. W. (1998). Iterative triangulation: a theory development process ...
  • Llewelyn, S. (2003). Methodological Issues: what counts as 'theory' in ...
  • Lynham, S. A. (2000). Theory building in the human resource ...
  • Lynham, S. A. (2002). The general method of theory-building research ...
  • MAUTNER, T., (ed), 2000. The Penguin Dictionary of Philosophy, Penguin ...
  • Marsick, V. J. (1990). Altering the paradigm for theory building ...
  • Meredith, J. (1993). Theory building through conceptual methods. International Journal ...
  • Michailova, S, Piekkari, R and Plakoyiannaki, E and Ritvala, T. ...
  • Miles, M. B, A. Huberman, M and Saldaña, J (2014). ...
  • Mott, V. W. (1996). Knowledge comes from practice: Reflective theory ...
  • Popper, K (2005). The Logic of Scientific Discovery. New York: ...
  • Saldana, J (2013). The coding manual for qualitative researchers. Sage ...
  • Shah, S. K. Corley, K. G. (2006). Building Better Theory ...
  • Stake, R. E. (1994). Case studies. In N. K. Denzin ...
  • Stewart, J., Harte, V. and Sambrook, S. (2010). What is ...
  • Thomas, G. (1997). What is the use of theory? Harvard ...
  • Torraco, R. J. (1997). Theory-building research methods. In R. A. ...
  • Underwood, B. J. (1975). Individual differences as a crucible in ...
  • Van de Ven, A. H. (2007). Engaged scholarship: A guide ...
  • Wacker, J. G. (1998). A definition of theory: research guidelines ...
  • نمایش کامل مراجع